عصب روانشناسی شناختی
گودرز علی بخشی؛ مهران طالبی؛ مسعود تقی پور
چکیده
عصب شناسی زبان حوزه ای میان رشته ای در پیوند میان زبان شناسی، علوم اعصاب، روان شناسی شناختی و علوم رایانه است و میکوشد توضیح دهد زبان چگونه در مغز انسان بازنمایی، پردازش، فراگرفته و در شرایط آسیب بازیابی میشود. با وجود گسترش سریع روشهای تصویربرداری عصبی، الکتروفیزیولوژی ، مطالعات ضایعهمبنا و مدلسازی ...
بیشتر
عصب شناسی زبان حوزه ای میان رشته ای در پیوند میان زبان شناسی، علوم اعصاب، روان شناسی شناختی و علوم رایانه است و میکوشد توضیح دهد زبان چگونه در مغز انسان بازنمایی، پردازش، فراگرفته و در شرایط آسیب بازیابی میشود. با وجود گسترش سریع روشهای تصویربرداری عصبی، الکتروفیزیولوژی ، مطالعات ضایعهمبنا و مدلسازی محاسباتی، ادبیات این حوزه پراکنده و از نظر روش شناختی بسیار متنوع است؛ بنابراین، تلفیق منظم پژوهشهای اخیر برای شناسایی روندهای غالب، شکافهای پژوهشی و مسیرهای آینده ضرورت دارد. هدف این مقاله، ارائه یک مرور ساختاریافته از پیکرهای شامل ۶۲۱ مقاله در حوزه عصبشناسی زبان بود. دادهها بر اساس پروتکل مرور، معیارهای ورود و خروج، و فرهنگ کُدگذاری چندبرچسبی تحلیل شدند و روشهای پژوهش، حوزههای بنیادین زبان، مضامین کاربردی و مرزهای نوظهور استخراج گردیدند. یافتهها نشان داد که مطالعات ضایعهمبنا و بالینی هنوز جایگاه مهمی در این حوزه دارند، اما در کنار آنها، روشهایی مانند ئیئیجی /ایآرپی ، افامآرآی ، مطالعات رفتاری و مدلسازی محاسباتی نقش روزافزونی یافتهاند. از نظر محتوایی، معناشناسی و نحو بیشترین سهم را در میان مؤلفههای زبانشناختی داشتند، در حالی که اختلالات زبانی، زبانپریشی، توانبخشی، چندزبانگی و فراگیری زبان دوم از مهمترین مضامین کاربردی بودند. همچنین، هوش مصنوعی ، یادگیری ماشین ، رابطهای مغز-رایانه، عصبشناسی زبان عاطفی و زبان بدنمند بهعنوان مرزهای نوظهور شناسایی شدند. نتایج نشان میدهد که عصبشناسی زبان مدرن از مدلهای مکانیاب کلاسیک فراتر رفته و به حوزهای شبکهمحور، دادهمحور، بالینی و نظری تبدیل شده است که برای فهم رابطه میان مغز، زبان، شناخت و بافت اجتماعی اهمیت فزایندهای دارد.