دانشگاه پیام نورعصب روان شناسی2476-5023114020250421The Effectiveness of a Family-Centered Neuropsychological Program on Working Memory and Executive Functions in Children with Separation Anxietyاثربخشی برنامه عصب روانشناختی خانواده محور بر حافظه کاری و عملکردهای اجرایی کودکان مبتلا به اضطراب جدایی1211810.30473/clpsy.2025.74576.1786FAعزتالهکردمیرزا نیکوزادهدانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور،تهران، ایران.مهدیهرحمانیاندانشیار گروه روانشاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.مژگانآگاه هریسدانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.Journal Article20250513Objective: The present study aimed to evaluate the effectiveness of family-centered neuropsychological programs on improving working memory and executive functions in children with separation anxiety disorder (SAD).<br />Method: This quasi-experimental study utilized a pre-test-post-test control group design. The statistical population included children with separation anxiety visiting treatment centers in Tehran and their mothers. A sample of 30 children was selected through convenience sampling and randomly assigned to experimental (n=15) and control (n=15) groups. The intervention comprised 12 sessions (120 minutes each) of family-centered neuropsychological training, focusing on enhancing working memory and executive functions through interactive games. Instruments included Raven's Progressive Matrices, the Separation Anxiety Scale, the N-Back Test, and the Behavior Rating Inventory of Executive Function (BRIEF). <br />Findings: Multivariate analysis of covariance (MANCOVA) revealed that family-centered neuropsychological interventions significantly improved working memory and executive function performance in children in the experimental group compared to the control group. Results suggested that the program facilitated cognitive improvements by enhancing child-family interactions and incorporating targeted exercises. <br />Conclusion: This study underscores the efficacy of family-centered interventions as a viable approach for addressing cognitive and behavioral challenges in children with separation anxiety. Future research should investigate the long-term effects of these interventions and examine their applicability across diverse populations.هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامههای عصبروانشناختی خانوادهمحور بر بهبود حافظه کاری و عملکردهای اجرایی کودکان مبتلا به اختلال اضطراب جدایی است. <br />روش: این مطالعه با روش نیمهآزمایشی و طرح پیشآزمون- پسآزمون همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه کودکان مبتلا به اضطراب جدایی مراجعهکننده به مراکز درمانی شهر تهران و مادران آنها بود. 30 کودک به روش نمونهگیری غیرتصادفی در دسترس انتخاب شدند و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هرکدام 15 نفر) تخصیص یافتند. مداخله در گروه آزمایش شامل 12 جلسه 120 دقیقهای برنامه عصبروانشناختی خانوادهمحور بود که بر تقویت حافظه کاری و عملکردهای اجرایی از طریق تمرینهای تعاملی و بازیهای رایانهای تمرکز داشت. ابزارهای پژوهش شامل آزمون هوشی ریون، مقیاس سنجش اضطراب جدایی، آزمون N-Back و پرسشنامه کارکردهای اجرایی (BRIEF) بود. <br />یافته: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که برنامه مداخلهای خانوادهمحور تأثیر معناداری بر بهبود عملکرد حافظه کاری و کارکردهای اجرایی کودکان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل داشت. یافتهها حاکی از آن بود که این برنامه توانست از طریق تقویت تعاملات کودک- خانواده و ارائه تمرینهای هدفمند، به بهبود ساختارهای شناختی و عملکردهای اجرایی کودکان کمک کند. <br />نتیجهگیری: پژوهش حاضر تأیید میکند که مداخلات خانوادهمحور بهعنوان یک رویکرد مؤثر در مدیریت چالشهای شناختی و رفتاری کودکان مبتلا به اضطراب جدایی میتواند استفاده شود. پیشنهاد میشود در پژوهشهای آینده، تأثیر پایدار این مداخلات در طولانیمدت و در گروههای جمعیتی متنوع بررسی گردد.https://clpsy.journals.pnu.ac.ir/article_12118_ba7ba437545d68892a0d6a71ab08dac0.pdfدانشگاه پیام نورعصب روان شناسی2476-5023114020250421Effectiveness of Computerized Cognitive Rehabilitation in Impulsivity and Mindfulness in Schizophrenia Patientsاثربخشی توانبخشی شناختی رایانه محور بر تکانشگری و ذهنآگاهی در بیماران اسکیزوفرنی1212810.30473/clpsy.2025.72799.1764FAمحمدرضانوروزی همایوندانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.فاطمهگوهری جوپاریکارشناسی ارشد مشاوره توانبخشی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.اسماعیلصدری دمیرچیاستاد گروه مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.Journal Article20241115The aim of the present study was to investigate the effectiveness of computerized cognitive rehabilitation on impulsivity and mindfulness in patients with schizophrenia. Method: This research was applied in purpose and semi-experimental (quasi-experimental) in design, employing a pre-test-post-test approach with a control group. The statistical population of this study included all individuals diagnosed with schizophrenia who met the inclusion criteria and were hospitalized at the Darolshafa chronic psychiatric rehabilitation center in Ardabil during the period of 1403-1404 (2024-2025). The instruments used in this study were the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) by Kay et al. (1986), the Five-Factor Mindfulness Questionnaire (FFMQ) by Baer (2006), and the Impulsivity Questionnaire by Barratt (2004). Findings: The results of univariate analysis of covariance revealed that computerized cognitive rehabilitation significantly reduced impulsivity in the patients. Considering the significance level (P < 0.005) and effect size (η² = 0.258), it can be concluded that this intervention effectively improved impulsivity scores. Discussion and Conclusion: The findings indicate the effectiveness of computerized cognitive rehabilitation in enhancing impulsivity control and mindfulness in schizophrenia patients.هدف از پژوهش حاضر اثربخشی توانبخشی شناختی رایانه محور در تکانشگری و ذهن آگاهی در بیماران اسکیزوفرنی بود. روش: روش پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش و ماهیت گردآوری دادهها، نیمهآزمایشی (نیمهتجربی) از نوع پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه بود. جامعۀ آماری این پژوهش را کلیۀ افراد دارای معیارها ورود مبتلا به اختلال اسکیزوفرنی که در مرکز درمان و توانبخشی بیماران روانی مزمن دارالشفا در شهرستان اردبیل در بازۀ زمانی 1404-1403 بستری بودند. ابزارهای این پژوهش شامل: پرسشنامۀ مقیاس علائم مثبت و منفی اسکیزوفرنی کی و همکاران (1986)، پرسشنامۀ خودسنجی پنج عاملی ذهنآگاهی بائر (2006) و پرسشنامۀ تکانشگری بارت (2004) بود. یافتهها: نتایج تحلیل کوواریانس تکمتغیره نشان میدهند که مداخلۀ توانبخشی شناختی رایانهمحور تأثیر معناداری بر کاهش تکانشگری بیماران داشته است. با توجه به مقدار سطح معناداری (P < 0.005) و اندازه اثر (η² = 0.258)، میتوان نتیجه گرفت که این مداخله بهطور مؤثری بهبود در نمرات تکانشگری را بهدنبال داشته است. بحث و نتیجهگیری: نتایج حاکی از اثربخشی اثربخشی توانبخشی شناختی رایانه محور و ذهن آگاهی در تکانشگری و ذهنآگاهی در بیماران اسکیزوفرنی بود.دانشگاه پیام نورعصب روان شناسی2476-5023114020250421Modeling Cognitive Factors Affecting Academic Damaging Behaviors in Students with Left- and Right-Hemisphere Dominanceمدلیابی عوامل شناختی موثر بر رفتارهای آسیب رسان تحصیلی در دانشجویان با تسلط نیمکره های چپ و راست مغز1289310.30473/clpsy.2026.75498.1801FAسعیدطالبیدانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.سعیدمظلومیاندانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.سید جوادهاشمی اردکانیاستادیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانJournal Article20250816Objective: The present study aimed to model the cognitive factors influencing academically harmful behaviors in students with left- and right-brain dominance.<br />Method: This research is descriptive-correlational. The statistical population included all students at Payame Noor University, Shiraz Center. Using the Krejcie-Morgan table and random sampling, a sample of 257 students was selected. Data were collected through Roger W.’s Brain Hemisphere Dominance Test and standardized questionnaires on academically harmful behaviors (Kashkooli et al., 2021), critical self-reflective rumination (Shahian et al., 2024), and mindful attention (Kori et al., 2022). Data were analyzed using structural equation modeling with SPSS and AMOS software.<br />Findings: The results showed that mindful attention has a direct negative effect on critical self-reflective rumination and academically harmful behaviors. In addition, critical self-reflective rumination directly increases academically harmful behaviors. Furthermore, academically harmful behaviors directly contribute to academic dishonesty, academic procrastination, violation of academic rules, and oppositional academic defiance.<br />Conclusion: There is no significant difference in the impact of cognitive factors on academically harmful behaviors between students with left- and right-brain dominance. However, the influence of academically harmful behaviors on academic dishonesty is significant, indicating that students with left-brain dominance are more involved in harmful behaviors such as academic dishonesty.پژوهش حاضر با هدف مدلیابی عوامل شناختی مؤثر بر رفتارهای آسیبرسان تحصیلی در دانشجویان با تسلط نیمکرههای چپ و راست مغز انجام شد. این تحقیق توصیفی–همبستگی بر روی ۲۵۷ دانشجوی دانشگاه پیام نور مرکز شیراز که به روش نمونهگیری تصادفی انتخاب شدند، صورت گرفت. ابزار گردآوری دادهها شامل آزمون تشخیص نیمکره فعال مغز راجر دابلیو، پرسشنامه رفتارهای آسیبزای تحصیلی کشکولی و همکاران (۱۴۰۰)، پرسشنامه نشخوار فکری انتقادی شاهیان و همکاران (۱۴۰۳) و پرسشنامه توجه آگاهانه کوری و همکاران (2022) بود و دادهها با مدل معادلات ساختاری و نرمافزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند. نتایج نشان داد توجه آگاهانه تأثیر منفی و معناداری بر نشخوار خودانتقادی و رفتارهای آسیبزای تحصیلی دارد و نشخوار خودانتقادی نیز تأثیر مثبت و معناداری بر رفتارهای آسیبزای تحصیلی نشان میدهد. همچنین، رفتارهای آسیبزای تحصیلی تأثیر مثبت و معناداری بر بیصداقتی، اهمالکاری، نقض قوانین و نافرمانی مقابلهای تحصیلی داشت. در نهایت مشخص شد که اگرچه عوامل شناختی در دانشجویان با تسلط نیمکره چپ و راست تفاوت معناداری ندارند، اما دانشجویان با تسلط نیمکره چپ بیشتر درگیر رفتارهای آسیبرسانی مانند بیصداقتی تحصیلی هستند.