اثربخشی الگوی توان‌بخشی عصب روان‌شناختی یکپارچه‌سازی حسی بر بهبود کارکردهای اجرایی مغز کودکان دارای اختلال کمبود توجه بیش‌فعالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد. ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار. ایران.

چکیده

مقدمه: پژوهش حاضر به‌منظور تعیین اثربخشی الگوی توان‌بخشی عصب روان‌شناختی یکپارچه‌سازی حسی بر بهبود کارکردهای اجرایی مغز کودکان با اختلال نارسایی توجه ـ بیش فعالی انجام شد. روش: طرح پژوهش شبه­آزمایشی از نوع پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با دو گروه آزمایش و کنترل بود. نمونه پژوهش شامل 30 کودک دختر و پسر با نارسایی توجه/بیش فعالی بود که به شیوه نمونه‌گیری در دسترس و بر اساس ملاک‌های تشخیصی و هوش همتا شده و به‌طور تصادفی به دو گروه مساوی آزمایش و کنترل اختصاص یافتند. ابزار پژوهش پرسشنامه نشانه‌شناسی مرضی کودکان (CSI-4)، آزمون ماتریس‌های رنگی ریون کودکان و ارزیابی کارکردهای اجرایی (برنامه‌ریزی، توجه، مهار پاسخ) بر اساس آزمون برج لندن و آزمون عملکرد پیوسته انجام شد. مداخله درمانی بر اساس روش یکپارچه‌سازی حسی که شامل شش هفته تمرینات (SI) بود صورت گرفت. یافته‌ها: داده‌ها با روش‌های تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که یکپارچه‌سازی حسی در مرحله پس‌آزمون باعث افزایش معنی‌دار کارکردهای اجرایی (همه موارد:01/0P

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of NouroPsychological Rehabilitation Pattern of Nerve Sensory Integration on Improving Executive Functions of Children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder

نویسندگان [English]

  • alireza pirkhaefi 1
  • tohid akbarvand 2
چکیده [English]

Introduction: The present study was done with the objective of determining the efficiency of neuropsychological rehabilitation method of sensory integration in improving executive functions of children with disorder in shortcomings attention/proactive. Methods: The survey is pre-test post-test model with two groups, one experimental group and one control group. The research sample consisted of 30 elementary school boys and girls, at the age of 7 to 11, who were selected from among available children suffering ADHD disorder (Attention Deficit Hyperactivity) in the academic year 1392-1393. This students were equally on the basis of recognizing values and intelligence and were randomly divided to two equal group; i.e. experimental and control groups. The research instruments for gathering the data were the questionnaire of Child Symptom Inventory (CSI-4), and Color Matrixes of Intelligence Test of Riyon. And to evaluate the executive functions (planning, attention, confining response), London Tower Test and Continuous Function test were used, the interrupting remedy was done on the basis of sensing alignment method and consisted of six weeks of exercising (SI). Findings: the data were analyzed by means of SPSS programs and Covariance analysis methods. The results reveal that sensing alignment in the post-test caused meaningful improvement in executive functions (planning, attention, confining response), (P

کلیدواژه‌ها [English]

  • Attention deficit hyperactivity disorder
  • Sensory Integration
  • Executive Function
  • Planning
  • Attention
  • response inhibition
استرنبرگ، ر (1387). «روانشناسی شناختی». ترجمه: خرازی، ک. و حجازی، ا. تهران، سازمان مطالعه تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها (سمت): پژوهشکدۀ علوم شناختی.##انجمن روان‌پزشکی آمریکا (1383). «چکیده راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی»، چاپ چهارم، ترجمه: نیک‌خو، م و هامایاک آ.##الهه، م (1380) «بررسی اعتبار و روایی و تعیین نقاط برش اختلال‌های پرسشنامه علائم مرضی کودکان (CSI-4)  بر روی دانش آموزان 14ـ 6 ساله مدارس ابتدایی و راهنمایی شهر تهران» . تهران:پژوهشکده کودکان استثنایی، 5، 53ـ44 ##الهه، م (1385). «درسنامه درمان رفتاری ـ شناختی کودکان مبتلا به بیش فعالی/ نارسایی توجه». تهران: نشر دانژه.##تهرانی دوست، م.؛ گودرزی راد، ر،؛ سپاسی، م و علاقبند راد، ج (1382). «نقایص کارکردهای اجرای در کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه ـ بیش فعالی». تازه‌های علوم شناختی، شماره 1،16 ـ 9.##شریفی، ح (1379). «اصول روان­سنجی و روان­آزمایی» تهران: انتشارات رشد##علیزاده، ح (1383). «اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی: ویژگی‌ها، ارزیابی، درمان». تهران: انتشارات رشد.##فریدمن، ر ، فریدمن، د و گال، ت (1381). «شیوه رفتار با کودکان و نوجوانان دچار اختلال نقص­توجه و بیش‌فعالی». ترجمه: جلال صدر السادات و همکاران تهران: انتشارات اسپند هنر.##کاپلان، ه؛ سادوک، ب (1388). «خلاصه روان­پزشکی». ترجمه: فرزین رضاعی. تهران: انتشارات ارجمند.##نجفی، م، محمدی، م، تهرانی دوست، م، علاقبند، ج، آثاری، ش (1382). «تأثیر در نوع مداخلات رایانه‌ای بر نمرات املای کودکان دبستانی مبتلا به اختلال بیش فعالی و کاستی توجه». فصلنامه علوم شناختی سال ششم شماره 1 و 2، 51 ـ 57.##هادیانفرد، ح، نجاریان، ب، شکرشکن، ح، همرابی زاده هنرمند، م (1379). «تهیه و ساخت فرم فارسی آزمون عملکرد پیوسته». مجله روان­شناسی. 4: 404 ـ 388.##هورویتز، ل و روست، س (1389)، «کمک به کودکان بیش‌فعال با رویکرد یکپارچه‌سازی حسی». ترجمه، باغدار ساریانس،آ و باقری، ا. تهران؛ انتشارات وانیا.##یاریاری، م، رصافیانی، م، کریملو، م، پاشازاده آذری، ز (1381). «ارزیابی مهارت‌های حرکتی و عملکرد عصبی ـ عضلانی دانش آموزان مبتلا به اختلال کمبود توجه و بیش فعالی» پژوهش در حیطه کودکان استثنائی، شماره 1، 21 ـ 14.##

    American psychiatric association (2002). "Diagnostic and statistical manual of mental disorders. Fourth edition". (DSM-IV). Washington DOC. Pp 1-3file: ila; / conduc .html.## Austin, H. M. (2003). "Use of self-mangement teachniques for the treatment of students diagnosed with ADHD": an emprical investigation of the self-regulation of behavior dissertation abstracts international section B: the sciences & engineering. 9-289 0.290428.##Barkley, R. A. (1990). "Attention Deficit Hyperactivitv Disorder: A handbook for diagnosis and treatment". New York: Guilford Publications. Second edition revised and published in in2006.1998. Third edition revised and published.##Barkley, R. A. (1991). "Attention Deficit Hyperactivity Disorder: A clinical workbook". New York: Guilford Publications. Second edition revised and published in 1998 with Kevin R. Murphy. A Spanish translation has also been published with assistance of Jose. J. ph.D Bauermeister. And associates. Third edition revised and published in 2006 with Kevin R.##Barkley, R. A. (1997). "ADHD and the nature of self-control". New York: Guilford Publications. Paperback edition with new Afterword, 2006##Bundy. A. C. & Murray. E. A. (2002). "Sensory integration, A Jean Ayres theory revisited in Bundy AC, lane sh L & Murray". EA: sensory integration theory and practice see ED, FA Davis Company.##Daniela Mares, M. A.; McLuckie, A.; Schwartz, M & Saini, M. (2007). "Executive function impairments inchildren with attention-deficit hyperactivity disorder: Do they differ between school and home environments?" Canadian Journal of Psychiatry, 52(8), 527-536.##Dawson, P & Guare, R. (2004). "Executive skills in children and adolescents: A practical guide to assessment and intervention". New York: Guilford Press.##Fisher, A.; Murray, E. & Bundy, A. (1991). "Sensory Integration: Theory and Practice. Philadelphia: F.A". Davis Company##Giedd, J. N.; Castellanos, F. X.; Casey, B. J.; Kozuch, P.; King, A. C.; Hamburger, S. D. & Rapoport, J. L. (1994). "Quantitative morphology of the corpus callosum in attention deficit hyperactivity disorder". American Journal of Psychiatry, 15, 665-669.##Goldstein, S. (1998). "Managing Attention Deficit Hyperactivity Disorder in children: Aguide for practitioners". New York, NY: John Wiley & Sons.##Grodzinsky, G. & Dopall, R. (1992). "Frontal lobe functioning in boys with ADHD". Developmental Neuropsychology, 8,427-445##Harvey, W. J. Reid, G. (2003). "Motor performance of children with attention deficit Hyperactivity disorder: a preliminary investigation". Adapt Phys Active Q14 (3): 189-202##Hinshaw, S. (1994). "Initial sociometric impressions of attention-deficit hyperactivity disorder and comparison boys". Predictions from social behaviors and from nonbehavioral.##Hynd, G. W.; Smrud-Clikman, M.; Loryds, A. R.; Novey, E. S.; Eliopulos, D. & Lyytrnen, H. (1991). "Corpus callosum morphology in attention deficit hyperactivity disorder: Morphometric analysis of MRI". Journal of Learning Disabilities, 24, 141-146.##Kaplan, H. I.; & Sadock, B. J. (2000). "Comprehensive textbook of Psychiatry (pp. 26882691)". Baltimore: Williams &Wilkins.##Kennedy .M. (1999). "A Comparative analysis of the social of children with attention dificit hyperactivity". Dissertation abstracts international sectionA: humanities & sociol sciences, 60.1010.##Klein, R.G., & Mannuzza, S. (1991). "Long- term outcome of hyperactive children: Areview". Journal of American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 30, 383- 387.##Lezak, M. D., Howieson, D. B. & Loring, D. W. (Eds). (2004). "Neuropsychological Assessment (4th Ed)". New York: Oxford University Press.##McCloskey, G.; Perkins, L. A. & Van Divner, B. (2008). "Assessment and intervention for executive Function difficulties". New York: Routledge Press.##Meltzer, L.; Reddy, R.; Pollica, L. & Roditi, B. (2004). "Academic success in students with learning disabilities: the roles of self-understanding, strategy use, and effort". Tbalamus, 22(1), 16-32.##Mirsky, A. F. (2009). "Disorders of attention: A neuropsychological perspective". In R. G. Lyon &N. A.Krasnegor (Eds.), Attention, memory, and executive function (pp. 71-95). Baltimore, MD: Brookes Publishing Company.##Mulligan, N. W. (1995). "Memory implicit versus explicit. In l node (Ed) Encyclopedia of Cognitive Sciences". London. England. Nature publication grup. Vol1, 2.pp 1114 – 1120.##Muris, P.; Merckelbach, H.; Gadet, B.; & Moulaert, V. (2000). "Fears, worries, and scary dreams to 4- to 12- year-old children: their content, developmental patterns, andorigins". Journal of clinical child psychology. 29, 43-52.##Nilsson L. G. (1993). "Memory functions across the adult life span". Paper presented inIII European Congress of Psychology, July 4-9, 1993, Tampere, Finland Nilsson L.G. (1993). "Memory functions across the adult life span". Paper presented inIII European Congress of Psychology, July 4-9, 1993, Tampere, Finland.##Pennington, B. F. Ozonoff, S. (1996). "Executive functions and developmental psychology". Journal of Child Psychology and Psychiatry. 37(1).51-71.##Quinn, P. O. (1997). "Attention Deficit Disorder: Diagnosis and treatment from infancy to adulthood". New York, NY: Brunner /Mazel.##Saboya, E.; Coutinho, G.; Segenreich, D.; Ayrao, V. & Mattos, P. (2009). "Lack oF executive function deficits among adult ADHD individuals from A B clinical sample.Safer, D. J (1973)". A familial Factor in minimal brain dysfunction. Behavioral Genetics, 3.175-188.##Smith, E. V. & Johnson, B. D. (1998). "Factor structure of the DSM-IV criteria for college students using the adult behavior checklist". Measurement & Evaluation in Counseling and Development, 31, 164-184.##Spencer, T. J.; Biederman, J. & Mick, E. (2007). "Attention-Deficit / Hyperactivity Disorder: Diagnosis, lifespan comorbidities, and neurobiology". Journal ofPediatric Psychology, 32631-642##Taylor, J. F. (1990). "Helping your hyperactive child from effective treatments and developing discipline and self – esteem to helping your family adjustment". NY. 2, 98-103.## Wallander, J. L. & Hubert, N. C. (1985). "Long-term prognosis for children with attention deficit disorder with hyperactivity (ADHD)". In B. Lahey & A. Kazdin (Eds.), "Advances in clinical child psychology". NewYork: Plenum Press. (Vol. 8) (pp. 11-137).##