مقایسه اثربخشی مداخلات عصب روان‌شناختی و روش دیویس بر عملکرد خواندن دانش‌آموزان نارساخوان پایه اول و دوم ابتدایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران

2 استاد روانشناسی کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران

3 دانشیار روانشناسی کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران

چکیده



مقدمه: در پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی مداخلات عصب­روان­شناختی و روش دیویس برعملکرد خواندن دانش آموزان نارساخوان پایة اول و دوم ابتدایی مورد بررسی قرار گرفت. روش: طرح پژوهش آزمایشی و از نوع پیش­آزمون – پس­آزمون – پیگیری با گروه کنترل است. جامعة آماری پژوهش شامل تمامی دانش­آموزان نارسا­خوان پایه اول و دوم ابتدایی است که،‌ درسال تحصیلی 95-94 مشغول به تحصیل بودند. نمونه پژوهش نیز شامل 45 دانش­آموز نارسا خوان (15 نفر به روش عصب­روان­شناختی و 15 نفر به روش دیوس مورد درمان قرار گرفتند و 15 نفر دانش­آموز که هیچ مداخله­ای روی آن­ها صورت نگرفت)،‌ به روش     نمونه­گیری تصادفی چند مرحله­ای انتخاب گردیدند. ابزار به کار رفته در این پژوهش آزمون تشخیص اختلال خواندن بر اساس DSM-5، ‌آزمون عملکرد خواندن معلم­ساخته و آزمون هوش ریون کودکان بود. درگروه­های آزمایشی، روش مداخله عصب­روان­شناختی و مداخله به روش دیویس به مدت 16 جلسة 40 دقیقه­ای برای هرکدام از دو گروه ارائه گردید. داده­ها با نرم افزار spss و آزمون تحلیل کواریانس چند متغیره و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که بین میانگین نمرات پس­آزمون خواندن گروه­های آزمایشی با گروه کنترل، تفاوت معنی­داری وجود داشت (001/0 ≥P ‌). نتایج مقایسه­های زوجی نیز نشان داد که نمرات ­زمون گروه عصب­روان­شناختی به طور معناداری نسبت به روش دیویس کارآمدتر بود­ (001/0 ≥P‌).نتیجهگیری: مداخلات عصب­روان­شناختی می­تواند رویکردی مؤثر در درمان ناتوانی­های یادگیری خواندن (نارساخوانی) باشد[z1] [z2] .









کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of the Efficiency of Neuropsychological and Davis Method Interventions on Reading Performance of Dyslexic of First and Second Grade Elementary Students

نویسندگان [English]

  • farzaneh momeni 1
  • mokhtar malekpour 2
  • ahmad abedi 3
  • salar faramarzi 3
1 PhD Student in Psychology of Children with Special Needs, University of Isfahan, Isfahan,Iran
2 Professor in Psychology of Children with Special Needs, University of Isfahan, Isfahan,Iran
3 Associate Professor in Psychology of Children with Special Needs, University of Isfahan, Isfahan,Iran
چکیده [English]

 
Introduction: The purpose thise study was to [z1] compare the efficiency of neuropsychological and Davis method interventions on reading performance of dyslexic students of first and second grade elementary. Method: The research was experimental with pre-test, post-test, follow up and control group design. The study population included all the dyslexic of first and second grade elementary Students in the school year 2015-2016 in Isfahan city. The sample included 45 dyslexic students who were selected by cluster random sampling and were divided into three groups so that 15 of them were treated with neuropsychological methods, 15 of them with Davis method and there was no intervention on the rest of them. The research tools included reading disorder diagnosis test DSM-5, teacher-made reading performance test, and Raven's intelligence test for children. Neuropsychological interventions and Davis method interventions were conducted for each experimental group within 16 sessions each lasted 40 minutes. The data were analyzed by SPSS software, multivariate covariance analysis and Tukey's follow-up test.
Results: The results showed that there was a significant difference between the post-test average scores of experimental groups and the control group in the reading test (pDiscussion: neuropsychological interventions can improve academic performance of children with reading learning disabilities (Dyslexia).



 [z1]

کلیدواژه‌ها [English]

  • : neuropsychological Method
  • Davis Method
  • reading performance
  • Dyslexic
پیرزادی، ح؛ غباری، ب؛ شکوهی یکتا، م؛ ‌یاریاری، ف ؛ حسن زاده، س و شریفی،‌ ا. (1391). تأثیرآموزش مستقیم آگاهی واجی بر پیشرفت مهارت خواندن دانش­آموزان مبتلا به اختلال خواندن. شنوایی شناسی، دوره 21، شماره 16، 84- 93.

جدیدی فیقان، م؛ عابدی، ا؛ جمالی پاقلعه، س؛ صفری، س و جدیدی فیقان، م. (1393). اثربخشی مداخلات عصب روان شناختی بر مولفه‌های خواندن (سرعت، دقت و درک خواندن) دانش­آموزان نارساخوان. پژوهش‌های روان شناسی بالینی و مشاوره، 4(1)، 134- 115.

حیدری، ط؛ شاه میوه اصفهانی، آ؛ عابدی، ا و بهرامی پور،‌ م. (1391). مقایسه اثربخشی روش فرنالد و دیویس بر عملکرد خواندن دانش­آموزان نارسا­خوان. دانش و پژوهش روان شناسی کاربردی، ‌13،‌ (2) ،‌ 34- 42.

خدا مهری، ف؛ کافی‌ماسوله، م؛ خسرو جاوید، م و فلاحی، م. (1394). اثربخشی روش تصحیح نارساخوانی دیویس برعملکرد خواندن دانش آموزان پسر مبتلا به نارساخوانی.‌ فصلنامه تحول روان شناختی کودک 1 ، (2)، 53- 41.

سامع سیاهکلرودی، ل؛ علیزاده، ح و کوشش، ‌م. (1388). تأثیر آموزش مهارت‌های ادراک بینایی بر بهبود عملکرد خواندن در دانش­آموزان نارسا­خوان.‌ مجله تازه‌های علوم شناختی، 11(2)، 72- 63.

شایان، ن؛ اخوان­ تفتی، م و عشایری، ح . (1390). تأثیر روش ترمیمی ‌دیویس بر بهبود نارساخوانی بزرگسالان، مطالعات روان شناسی تربیتی، 7، (12)، 46- 23.
عابدی، م و رحمانی، ج. (1388).‌ هنجاریابی آزمون ریون رنگی کودکان 5تا 10 ساله در استان اصفهان.‌ فصلنامه آموزه، 23، 23- 3.

فیضی پور، ‌ه و اخوان تفتی، م. (1384). بررسی تأثیر روش تصحیح نارساخوانی دیوس در افزایش سطح مهارت‌های خواندن. مجله اندیشه‌های نوین تربیتی، (1)، 50-40.

ملک پور، م. (1381). برنامه‌های مداخله­­­ی به موقع برای کودکان خردسال با نیازهای خاص: نظریه و کاربرد، مدلی برای ایران.‌ پروژه تحقیقاتی فرصت مطالعاتی، حوزه معاونت پژوهشی دانشگاه اصفهان.‌

   میرمهدی، ر؛ علیزاده، ح و سیف نراقی، م. (1383).‌ تأثیر آموزش کارکردهای اجرایی بر عملکرد ریاضیات و خواندن دانش­آموزان دبستانی با ناتوانی‌های یادگیری ویژه. پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، 1، 12-1.‌

طهماسبی، ط؛ نجاتی، و؛ قاسمی، م؛ طباطبایی؛ م. )1393( . تأثیر برنامه توانبخشی عملکردهای بینایی پایه بر توانایی خواندن کودکان نارساخوان. فصلنامه علمی- پژوهشی طب توانبخشی، دوره سوم، شماره 1.

بیرامی، م؛ موحدی، ی؛ احمدی، ا. (1396). تاثیر بازتوانی شناختی بر عملکرد توجه متمرکز-پراکنده و حافظه­کاری در دانش­آموزان با ناتوانی یادگیری ریاضی و خواندن. فصلنامه علمی- پژوهشی عصب روانشناسی، سال سوم، شماره3.

جانه، م؛ ابراهیمی قوام، ص و علیزاده، ح. (1391). بررسی کارکردهای اجرایی استدلال، برنامه ریزی، سازماندهی و حافظه کاری در دانش­آموزان با و بدون اختلال ریاضی در مقطع ابتدایی شهر تهران. مجله روان شناسی افراد استثنایی، سال دوم، شماره 1.
بیات مختاری، ل؛ آقا­یوسفی، ع؛ زارع، ح؛ نجاتی، و. (1396). تأثیر تحریک مستقیم الکتریکی مغز از روی جمجمه (TDCS ) و آموزش آگاهی واج شناختی بر بهبود عملکرد بعد دیداری حافظه کاری کودکان نارساخوان. فصلنامه علمی ـ پژوهشی عصب روانشناسی، سال سوم، شماره2.

پورعبدل، س، صبحی­قراملکی، ن و عباسی، م. (1394). نیمرخ نارسایی شناختی، نارسایی هیجانی و اجتناب شناختی در دانش- آموزان با و بدون اختلال یادگیری خاص. روشها و مدل های روان­شناختی، 6(20):35-48.

میرمهدی، ر، علیزاده، ح و سیف نراقی، م. (1388). تأثیر آموزش کارکردهای اجرایی بر عملکرد ریاضیات و خواندن دانش آموزان دبستانی با ناتوانیهای یادگیری ویژه. فصلنامه پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، 9(1):1-12.

عابدی، ا و ملک­پور، م. (1389). اثربخشی مداخلات زودهنگام آموزشی – روان­شناختی بر بهبود کارکردهای اجرایی و توجه کودکان با ناتوانیهای یادگیری عصب – روان­شناختی. مجله رویکردهای نوین آموزشی. 5(11):65-86.

 عابدی، ا؛ ملک­پور، م؛ مولوی، ح؛ عریضی سامانی، ح و امیری، ش. (1387). مقایسه ویژگیهای عصب روانشناختی کودکان خردسال با ناتوانیهای یادگیری عصب روانشناختی/تحولی و عادی پیش از دبستان. مجله پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، 8(1):1-18.

باباپور­خیرالدین، ج و صبحی­قراملکی، ن. (1380). اختلالات یادگیری رویکرد تشخیصی و درمانی. تهران: سروش.

زارع، ح. (1388). تأثیر بازیهای آموزشی بر حافظه کوتاه مدت و املای دانش آموزان پایه ابتدایی با ناتواناییهای ویژه یادگیری. مجله پژوهش در حیطه کودکان استثنایی. سال نهم. شماره 4 .ص368.

شریفی، ع.ا؛ زارع، ح و حیدری، م. (1392). مقایسه حافظه فعال بین دانش آموزان نارساخوان و دانش آموزان عادی. مجله ناتوانی های یادگیری، 2 (1)،6-17.

اورکی، م؛ رحمانیان، م؛ تهرانی، ن؛ حیدری، ش. (1394). تأثیر آموزش نوروفیدبک بر بهبود حافظه فعال کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی نقص توجه. فصلنامه علمی ـ پژوهشی عصب روانشناسی، سال اول، شماره1، 41-51.

اورکی، م؛ حیدری، ش. (1393). تأثیر بازیهای ویدیویی کنشی (اکشن) بر توجه انتخابی بینایی کودکان نارساخوان. دو فصلنامه علمی -پژوهشی شناخت اجتماعی، ویژه­نامه زمستان 1393، 51، 51-70.

سلیکوویتس، مارک. (1383). نارساخوانی و سایر مشکلات یادگیری. ترجمه عصمت فاضلی. تهران: نشر یسطرون.

 بیرامی، م؛ نظری، م.ع؛ هاشمی، ت؛ موحدی، ی. (1395). اثربخشی درمان توانبخشی عصب- روان­شناختی بر عملکرد توجه مستمر در دانش آموزان با اختلال ریاضی شهر تبریز. پژوهشی سلامت جامعه. دوره10، شماره3، 45-52.

Abidizadegan, A., Moradi, A. selective attention in metha done maintenance patients. (2009). J Benave sci . 3(1):19-25.[Persian].

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. Washington DC: American Psychiatric Association.

Bacon, A. M., Parmentier, F. B. R., & Barr, P. (2012). Visuo- spatial memory in dyslexia: Evidence for strategic deficits. Memory, 1, 1-12.

Biotteau, M.; Albaret, J. M.; Lelong, S. & Chaix, Y. (2016). Neuropsychological status of French children with developmental dyslexia and/or developmental coordination disorder: Are both necessarily worse than one?. Child Neuropsychology. 31(5):1-20.

Blairc, Zelazo p. b., Greeenberg M. T. (2005). The measurement of executive function in early childhood. Journal of Developmental Neuropsychology . 28:561-71.

Bock, A. M.; Gallaway, K. C. & Hund, A.M. (2014). Specifying links between executive functioning and theory of mind during middle childhood: Cognitive flexibility predicts social understanding. Journal of Cognition an Development, 16(3), 606-620.

Boss, M., Tainturier, M. (2001). The cognitive deficits responsible for developmental dyslexia: Review for a selective visual attentional disorder. Dyslexia; 10: 449-63.

Boulay, B. D., Luckin, K. A. R., Martinez-Miron, E,. Mendez, G. R., Acarr, A. (2010). Towards systems that care: A conceptud Flamework based on Motivation, Meta cognition and Affect. International Journal of Artificial Intelligence in Education.‌

Brooks, A. D., Berning, V. W., &­ Abbott, R. D. (2011). letter naming and letter writing reversals in children with dyslexia:Momentary inefficiency in the phonological and orthographic loops of working inefficlency in the phonological and orthographic memory. Developmental Neuropsychology, 30(7),847-868.

Brosnan, M., Demeter, J., Hamll, S., Kobson, K., & Cody, G. (2002). Executive functioning aduts and children with Development Dysleaia. J.Neuropsy chologia,44-55.

Callahan, R. (2001). A multidimensional approach to dyslexia:deos locus of control and self-estem increase with a perceived in crease in reading skills.‌ carlos Albizu university,2001,98 pagas. AAT 304-760.

Cronin-Golomb, A., & Braun, A. G. (1997). Visuospatial dysfunction and problem solving in parkinson's.‌ Neuropsychology,11(1), 44-52.

Davis, K. D. (2002). The Glft of Dyslexia California:‌ Ability work shop press.

Davis, R. D. (2006). Davis Dyslexia Association International. positive aspects of dyslexia. Retrieved December 11, 2007 from http://www.dyslexia.‌com/quagiftohtm.

Fischer, B,. & Hartnegg, K. (2008). Saccade control in dyslexia: development, deficits, training and transfer to reading. Optom Vis Dev. 39(4):181-190.

Gartland, D., & Strosnider, R. (2007). Learning Disabilities and young children:Idenlification and Interevention.‌ Learning Disability Quarterly, 30(1)63-72.

Gregor, P., Dickinson, A., Macaffer, n., & Andresen, M. (2003). see word a personal word processing environment for dyslexia computer users Educational technology, 34,341-355.

Helland, T. (2006). Dyslexia at a behavioral and a cognitive level. Dyslexia,10,234,10,234-252.

Huw Lee, H. L., & Zhang Q. (2010). Developmental dyslexia in chiness and English populations: dissociating the effect of dyslexia from language differecos. ‌2010:133:1694-706.

Johnoson, T. E., Archibal, D. T. N., & Tenenbaum, G. (2010). Individual and team annotation effects on students' reading comprehension, Critical thinking,and meta –cognitive skills. computers in Human Benavior, 26, 1490-1507.

Johnson, S., Strauss, V., Gilmore, C., Jaekel, J., Marlow, N. & Wolke, D. (2016). Learning disabilities among extremely preterm children without neurosensory impairment: Comorbidity, neuropsychological profiles and scholastic outcomes. Early Human Development. 103, 69-75

Kasten, E., & Ruger., K. (2014). Splicific audtory training for children with dyslexia and central auditory processing disorder can improve spelling porfimance, 2(1):20-26.

Kibby, M., Marks, W., Morgan, S., & Long, C. (2004). Specific impairment in developmental reading disabilities: A working memory approach. Journal of Learning Disabilities, 37, 349-363.

lay wahl, L. (2010). The Davis Model of Dyslexia Intervention: lessons from one child school of educational studies, 18, 133-139.

Lee, Y., Moreno, M. A., Park, H., Carello, C., & Turvey, M. T. (2006). Phonological assimilation and visual word recognition. Journal of psycholingu istic Research,35,513-530.

Snowling, M. J.,   Hulme, C. (2012). Annual Research Review: The nature and classification of   reading  disorders –a commentery on proposals for DSM-5.  Journal of Child Psychol Psychiatry, 53(5): 593–607.

Mayes, S. D., & Calhoun, S. L. (2006). Frequency of reading, math,and writing disabillties in children with chinical disorders. Learning and Individual Differences, 16(2):145-57.

Nevo, E., & Breznitz, Z. (2011). Assessment of working memory components at 6 years of as predictors of reading achoievements a year later. Journal Experimental child psychology, 109, 73-90.

Numminen, H. (2002). Working memory in adults with intellectual disability.Famr,Research

Oga, C. H,. & Horon, F. (2012). lite experiences of individuals living with dyslexia in Malaysia:‌A phenomenological study. Procodia-Sacial and behavioral scionces. 46. 1129-1133.

Penlozzi, B., Spirnoent, C. H., Angrilli, A. (2008). Delta EEG activity as a marker of dysfunctional linguistic in developmental dyslexia. psycholopyiology, 45, 1025.

Peterson, R. L., Pennington, B. F., Shriberg, L. D., & Boadar. (2009). what influences literacy outcome in children with speech sound disorder?, J speech lang Hear Res; 52: 1175-88.

Ramus, F., Rosen, S., Dakin, S., & Day, B. Castellote, J. M., White, S., Frith, U. (2003). Theories of developments dyslexia: insights from a multiple case study case study of dyslexic adults. Brain: 126(4):841-65.

Snowling, M. J., & Hulme, C. Annual research review: the nature and classification of  reading disorders – a commentary on proposals for DSM-5 .(2012). Journal of Child Psychology and Psychiatry. 53(5), pp 593–607.

Reid, G. (2009). Dyslexia a practitioner hand book. 4 thed susseni John wiley and sons.

Reiter, A., O., Lange, K. W. (2005). Executive functions in children with dyslexia.  Dyslexia 10, 1–16 10. 1002/dys.289.

Sacheslee, C., & Swanson, H. L. (2001). Mathematical problem solwing disabilities:both Executive children, S.69(3), 294-331.

Seidman­, L.­ (2006). Neauropsychological functioning in people with ADHD across the life span. Clinical psychology, Review; 20(14), 466-85.

seidman, Y., Bieddman, J., Monuteauy, M.C., Doyle, A., & Faraone, S.V. (2001). Learning diabilites and eyecative dysfunction in boys withattention deficit hyperactivity disorder. Neuropsychology, 15, 544-555.

Semral–clikeman.‌, M. (2005). ­Nearopsy chological. Aspects for  Evaluating  Disab litiels of learning  Disabllifes, 38, 563,593.

Semrud-clikeman, M., Guy, K. A. & Grffin, J. D. (2000). Rapid Qutomatized naming in children with reading disabilities and attention deficit hyperactivity disorder. Brain and languages, 74,70-83.

Semrud-clikeman, M. S., Biederman, J., sprich, S., Krifcher, B., Nsrman, D., & Faraone, S. (1992). Comorbidity between  ADHD and learning disability:‌A cademy of child and Adoloscent psychiatry, 31, 439-448.

Smythe, I.‌, Everatt, J., & salter, R. (2004). International book of dyslexia:A gulde to practtce and resources:‌wiley & sons ltd.

Stainsby, M. (2001). The Davis method claims a high ratc of success in toaching dyslexics to read.‌southam Newpapers. Vancouver sun A ccolades. Retrieved from www. dystexia. com/ arrticles/ living-with-dyslexia.htm.

Swanson, H. L., Howard, C. B., & Saez, L. (2006). Do different components of working memory underlie different subgroups of reading disabilities , 39(3), 252-269.

Tallal, p., Millers, T., & Fitch, R. (1995). Neurobiological basis of speech:‌ A case for the preeminence of temporal processing.‌ Irish J psycho; 16(3):194-219.

Tops, W., Callens, C., Van Cauwenberghe , E., Adriaens, J., & Brysbaert, M. (2012). Beyond spelling: the writing skill of Students with dyslexia in higher education. Reading and Writing. 281-97.

U. S. department of edugation,office of special education programs education programs. (2010). Twenty-ninth annual report to congress to congress Individuals with disabilities education act. washington, DC: Auther.

Vandor schoot , M., vasbind, A. L., Horsley, T. M., & Van lie-shout, E. C. D. M. (2008). The role of two reading strategies in the text comprononsion:‌An exe fixation study in prirrary school children. Journal of Research in Reading, 31, 203-223.

Wah, L. L. (2010). The Davis model of dyslexia intervention: Lessons from one child. Pertankia Journal of Social Sciences & Humanities. 18(1): 133-139.

Zelazo, P. D., & Muller, u. (2002). Executive functions in typical and atypical development. In U. Goswami (ED), Blackwell Handbook of childhood childhood cognitive development, 445-469. oxford Blockwell.