نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• فاطمه عباسی سورکی ¹
• سالار فرامرزی ²
• الهه عرب فروشانی ¹

¹ روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

² گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی. دانشگاه اصفهان

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر بازی آموزشی بالونیکا بر کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص در ریاضی انجام شد. این مطالعه در چارچوب طرح تک‌آزمودنی A-B-A با خط پایه موازی اجرا گردید. از میان دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی 1404-1403، پنج دانش‌آموز (سه دختر و دو پسر) دارای اختلال یادگیری خاص ریاضی با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. مداخله شامل 12 جلسه 45 دقیقه‌ای بازی بالونیکا (دو جلسه در هفته) بود. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه تشخیصی اختلال یادگیری خاص، مقیاس هوش وکسلر کودکان-4 و خرده‌آزمون‌های ردیابی، تداخل رنگ-واژه، دسته‌بندی و برج از سیستم کارکردهای اجرایی دلیس-کاپلان جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل دیداری و شاخص درصد داده‌های غیرهمپوش (PND) انجام گرفت. میانگین کارکردهای اجرایی در تمامی آزمودنی‌ها در مرحله مداخله نسبت به خط پایه افزایش معنادار نشان داد. بیشترین بهبود مربوط به آزمودنی اول (از 68 به 94.5) و کمترین بهبود مربوط به آزمودنی چهارم (از 42 به 51.2) بود. شاخص PND برای تمامی آزمودنی‌ها 100 درصد محاسبه شد که حاکی از اثربخشی قطعی مداخله است. پایداری اثر در مرحله پیگیری برای هر پنج آزمودنی حفظ گردید. بازی آموزشی بالونیکا با درگیرسازی همزمان حافظه فعال، بازداری پاسخ و انعطاف‌پذیری شناختی، تأثیر معنادار و پایداری بر بهبود کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص در ریاضی دارد و می‌تواند به‌عنوان ابزاری مکمل در کنار برنامه‌های درسی متداول مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

• اختلال یادگیری خاص در ریاضی
• بازی آموزشی بالونیکا
• کارکردهای اجرایی
• مطالعه موردمنفرد

موضوعات

• تعامل مغز، کارکردهای شناختی، هیجانی و رفتاری

عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of the Balonica Educational Game on Executive Functions in Students with Specific Learning Disorder in Mathematics: A Single-Subject Study

نویسندگان [English]

• Fateme Abbasi Sooraki ¹
• salar faramarzi ²
• Elahe Arab Forooshani ¹

¹ Psychology and Education of Children with Special Needs, Faculty of Education Science and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran

² Department of Psychology and Education of Children with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan

چکیده [English]

The present study aimed to investigate the effectiveness of the Balonica educational game on executive functions in students with specific learning disorder in mathematics. This study was conducted using an A-B-A single-subject design with parallel baseline. From among fourth-grade elementary students in Isfahan during the academic year 2024-2025, five students (three girls, two boys) with specific learning disorder in mathematics were selected through purposive sampling. The intervention consisted of twelve 45-minute sessions of Balonica game (two sessions per week). Data were collected using the Specific Learning Disorder Diagnostic Questionnaire, the Wechsler Intelligence Scale for Children-Fourth Edition, and the Trail Making, Color-Word Interference, Sorting, and Tower subtests from the Delis-Kaplan Executive Function System. Data analysis was performed using visual analysis and the Percentage of Non-overlapping Data (PND) index. Mean executive function scores showed significant increases during the intervention phase compared to baseline across all participants. The highest improvement was observed in the first participant (from 68 to 94.5) and the lowest improvement in the fourth participant (from 42 to 51.2). The PND index was calculated as 100% for all participants, indicating definitive intervention effectiveness. Stability of effects was maintained during the follow-up phase for all five participants. The Balonica educational game, through simultaneously engaging working memory, response inhibition, and cognitive flexibility, has a significant and stable effect on improving executive functions in students with dyscalculia and can be used as a complementary tool alongside conventional curricula.

کلیدواژه‌ها [English]

• Balonica Educational Game
• Executive Functions
• Single-Subject Study
• Specific Learning Disorder in Mathematics