مقاله پژوهشی
عصب روانشناسی
عزت‌اله کردمیرزا نیکوزاده؛ مهدیه رحمانیان؛ مژگان آگاه هریس
چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه‌های عصب‌روان‌شناختی خانواده‌محور بر بهبود حافظه کاری و عملکردهای اجرایی کودکان مبتلا به اختلال اضطراب جدایی است. روش: این مطالعه با روش نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه کودکان مبتلا به اضطراب جدایی مراجعه‌کننده به مراکز درمانی ...
بیشتر
هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه‌های عصب‌روان‌شناختی خانواده‌محور بر بهبود حافظه کاری و عملکردهای اجرایی کودکان مبتلا به اختلال اضطراب جدایی است. روش: این مطالعه با روش نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه کودکان مبتلا به اضطراب جدایی مراجعه‌کننده به مراکز درمانی شهر تهران و مادران آن‌ها بود. 30 کودک به روش نمونه‌گیری غیرتصادفی در دسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هرکدام 15 نفر) تخصیص یافتند. مداخله در گروه آزمایش شامل 12 جلسه 120 دقیقه‌ای برنامه عصب‌روان‌شناختی خانواده‌محور بود که بر تقویت حافظه کاری و عملکردهای اجرایی از طریق تمرین‌های تعاملی و بازی‌های رایانه‌ای تمرکز داشت. ابزارهای پژوهش شامل آزمون هوشی ریون، مقیاس سنجش اضطراب جدایی، آزمون N-Back و پرسشنامه کارکردهای اجرایی (BRIEF) بود. یافته: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که برنامه مداخله‌ای خانواده‌محور تأثیر معناداری بر بهبود عملکرد حافظه کاری و کارکردهای اجرایی کودکان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل داشت. یافته‌ها حاکی از آن بود که این برنامه توانست از طریق تقویت تعاملات کودک- خانواده و ارائه تمرین‌های هدفمند، به بهبود ساختارهای شناختی و عملکردهای اجرایی کودکان کمک کند. نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر تأیید می‌کند که مداخلات خانواده‌محور به‌عنوان یک رویکرد مؤثر در مدیریت چالش‌های شناختی و رفتاری کودکان مبتلا به اضطراب جدایی می‌تواند استفاده شود. پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آینده، تأثیر پایدار این مداخلات در طولانی‌مدت و در گروه‌های جمعیتی متنوع بررسی گردد.
مقاله پژوهشی
عصب روانشناسی
سعید طالبی؛ سعید مظلومیان؛ سید جواد هاشمی اردکانی
چکیده
پژوهش حاضر با هدف مدلیابی عوامل شناختی مؤثر بر رفتارهای آسیب‌رسان تحصیلی در دانشجویان با تسلط نیمکره‌های چپ و راست مغز انجام شد. این تحقیق توصیفی–همبستگی بر روی ۲۵۷ دانشجوی دانشگاه پیام نور مرکز شیراز که به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند، صورت گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها شامل آزمون تشخیص نیمکره فعال مغز راجر دابلیو، پرسشنامه ...
بیشتر
پژوهش حاضر با هدف مدلیابی عوامل شناختی مؤثر بر رفتارهای آسیب‌رسان تحصیلی در دانشجویان با تسلط نیمکره‌های چپ و راست مغز انجام شد. این تحقیق توصیفی–همبستگی بر روی ۲۵۷ دانشجوی دانشگاه پیام نور مرکز شیراز که به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند، صورت گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها شامل آزمون تشخیص نیمکره فعال مغز راجر دابلیو، پرسشنامه رفتارهای آسیبزای تحصیلی کشکولی و همکاران (۱۴۰۰)، پرسشنامه نشخوار فکری انتقادی شاهیان و همکاران (۱۴۰۳) و پرسشنامه توجه آگاهانه کوری و همکاران (2022) بود و داده‌ها با مدل معادلات ساختاری و نرمافزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند. نتایج نشان داد توجه آگاهانه تأثیر منفی و معناداری بر نشخوار خودانتقادی و رفتارهای آسیبزای تحصیلی دارد و نشخوار خودانتقادی نیز تأثیر مثبت و معناداری بر رفتارهای آسیبزای تحصیلی نشان میدهد. همچنین، رفتارهای آسیبزای تحصیلی تأثیر مثبت و معناداری بر بیصداقتی، اهمالکاری، نقض قوانین و نافرمانی مقابلهای تحصیلی داشت. در نهایت مشخص شد که اگرچه عوامل شناختی در دانشجویان با تسلط نیمکره چپ و راست تفاوت معناداری ندارند، اما دانشجویان با تسلط نیمکره چپ بیشتر درگیر رفتارهای آسیبرسانی مانند بیصداقتی تحصیلی هستند.
مقاله پژوهشی
روانشناسی
فاطمه گوهری جوپاری؛ محمدرضا نوروزی همایون؛ مهسا رزمی؛ اسماعیل صدری دمیرچی
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف اثربخشی هنردرمانی بر علائم وسواس فکری – عملی افراد مبتلا به اسکیزوفرنی انجام شد. مواد و روش: روش پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش و ماهیت گردآوری داده‌ها، نیمه‌آزمایشی (نیمه‌تجربی) از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعۀ آماری این پژوهش را کلیۀ افراد دارای معیارها ورود مبتلا به اختلال ...
بیشتر
هدف: پژوهش حاضر با هدف اثربخشی هنردرمانی بر علائم وسواس فکری – عملی افراد مبتلا به اسکیزوفرنی انجام شد. مواد و روش: روش پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش و ماهیت گردآوری داده‌ها، نیمه‌آزمایشی (نیمه‌تجربی) از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعۀ آماری این پژوهش را کلیۀ افراد دارای معیارها ورود مبتلا به اختلال اسکیزوفرنی که در مرکز درمان و توان‌بخشی بیماران روانی مزمن دارالشفا در شهرستان اردبیل در بازۀ زمانی 1404-1403 بستری بودند، تشکیل دادند که از بین آن‌ها براساس پرسشنامۀ مقیاس علائم مثبت و منفی اسکیزوفرنی کی و همکاران (1986)، پرسشنامۀ خودسنجی پنج عاملی ذهن‌آگاهی بائر (2006) و پرسشنامۀ وسواس (فکری-عملی ییل-براون)، با نظر و همکاری متخصصین روان‌شناس 30 نفر با شیوۀ هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه کنترل (15 نفر) براساس ملاک‌های ورود به مطالعه جایگذاری شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین گروه‌های آزمایش و کنترل از لحاظ وسواس فکری-عملی تفاوت معنی‌داری وجود همچنین نتایج تحلیل کوواریانس تک‌متغیره نشان می‌دهند که مداخلۀ هنردرمانی تأثیر معناداری بر کاهش علائم وسواس فکری-عملی افراد مبتلا به اسکیزوفرنی داشته است (P = 0.001). بحث و نتیجه‌گیری: هنردرمانی بر بهبود علائم وسواس فکری – عملی در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی تأثیر مثبت داشته است.
مقاله پژوهشی
عصب روانشناسی
فاطمه عباسی سورکی؛ سالار فرامرزی؛ الهه عرب فروشانی
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر بازی آموزشی بالونیکا بر کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص در ریاضی انجام شد. این مطالعه در چارچوب طرح تک‌آزمودنی A-B-A با خط پایه موازی اجرا گردید. از میان دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی 1404-1403، پنج دانش‌آموز (سه دختر و دو پسر) دارای اختلال یادگیری خاص ریاضی ...
بیشتر
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر بازی آموزشی بالونیکا بر کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص در ریاضی انجام شد. این مطالعه در چارچوب طرح تک‌آزمودنی A-B-A با خط پایه موازی اجرا گردید. از میان دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی 1404-1403، پنج دانش‌آموز (سه دختر و دو پسر) دارای اختلال یادگیری خاص ریاضی با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. مداخله شامل 12 جلسه 45 دقیقه‌ای بازی بالونیکا (دو جلسه در هفته) بود. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه تشخیصی اختلال یادگیری خاص، مقیاس هوش وکسلر کودکان-4 و خرده‌آزمون‌های ردیابی، تداخل رنگ-واژه، دسته‌بندی و برج از سیستم کارکردهای اجرایی دلیس-کاپلان جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل دیداری و شاخص درصد داده‌های غیرهمپوش (PND) انجام گرفت. میانگین کارکردهای اجرایی در تمامی آزمودنی‌ها در مرحله مداخله نسبت به خط پایه افزایش معنادار نشان داد. بیشترین بهبود مربوط به آزمودنی اول (از 68 به 94.5) و کمترین بهبود مربوط به آزمودنی چهارم (از 42 به 51.2) بود. شاخص PND برای تمامی آزمودنی‌ها 100 درصد محاسبه شد که حاکی از اثربخشی قطعی مداخله است. پایداری اثر در مرحله پیگیری برای هر پنج آزمودنی حفظ گردید. بازی آموزشی بالونیکا با درگیرسازی همزمان حافظه فعال، بازداری پاسخ و انعطاف‌پذیری شناختی، تأثیر معنادار و پایداری بر بهبود کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص در ریاضی دارد و می‌تواند به‌عنوان ابزاری مکمل در کنار برنامه‌های درسی متداول مورد استفاده قرار گیرد.
