نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• فرهاد شفیع پور مطلق

گروه حکمرانی آموزش و سرمایه انسانی، واحد محلات،دانشگاه آزاد اسلامی،محلات،ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف واکاوی پدیدارشناختی تجربه زیسته یادگیرندگان از «تعامل عصبی با هوش مصنوعی» و تبیین پیامدهای عصب‌شناختی، اگزیستانسیال و رابطه‌ای آن در فرایند یادگیری انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و بر پایه راهبرد پدیدارشناسی توصیفی–تفسیری (با کاربست عصب‌پدیدارشناسی تأویلی) صورت پذیرفت. میدان پژوهش را دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه‌های جامع شهر تهران تشکیل دادند که در فرایندهای پژوهشی و شناختی خود تعامل پیوسته با دستیاران هوش مصنوعی داشتند. مشارکت‌کنندگان به روش نمونه‌گیری هدفمند مبتنی بر ملاک انتخاب شدند و فرایند گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته تا دستیابی به اشباع نظری با ۱۹ مشارکت‌کننده ادامه یافت. داده‌ها با بهره‌گیری از چارچوب هفت‌مرحله‌ای کلایزی تحلیل شد و معیارهای چهارگانه گوبا و لینکلن (۱۹۸۵) باورپذیری و اصالت یافته‌ها را تضمین نمود. یافته‌های این پژوهش در چهار مضمون اصلی تبیین گردید:1.«واسپاری عصبی–شناختی و آتروفی پردازش عمیق» که نشان‌دهنده خاموشی مدارهای درگیری فعال ذهنی، فرسایش قشر پیش‌پیشانی در استدلال خودبنیاد و رخوت سیناپسی است؛ 2.«تنش عاملیت عصبی و انقیاد به حلقه بازخورد الگوریتمی» که بازتاب‌دهنده تعلیق اراده میان خودمختاری دیجیتال و وابستگی ناشی از تحریک مدار پاداش و هژمونی پردازشی ماشین است؛ 3. «گسست رابطه‌ای و خاموشی هم‌زمانی بینافردی» که از افول رزونانس عصبی–عاطفی، ناکارآمدی سیستم نورون‌های آینه‌ای در غیاب دیالوگ تجسم‌یافته استاد–شاگردی و انزوای نوروبیولوژیک حکایت دارد؛ 4.«بی‌عدالتی نورو-ارگونومیک و شکاف انعطاف‌پذیری عصبی» که از تشدید نابرابری در سازگاری عصبی–تحلیلی با ابزارها و داربست‌بندی شناختی نامتقارن پرده برمی‌دارد.

کلیدواژه‌ها

• هوش مصنوعی
• تعامل عصبی
• پدیدارشناسی
• بار شناختی
• عاملیت انسانی

موضوعات

• عصب روانشناسی

عنوان مقاله [English]

Learners’ Lived Experience of Neural Interaction with Artificial Intelligence in the Learning Process: A Phenomenological Study

نویسنده [English]

• farhad shafiepour motlagh

Department of Educational Administration, Maha. C, Islamic Azad University, Mahallat, Iran.

چکیده [English]

The present study aimed to phenomenologically analyze the lived experience of learners of “neural interaction with artificial intelligence” and explain its neurological, existential, and relational consequences in the learning process. This study was conducted with a qualitative approach and based on the descriptive-interpretive phenomenology strategy (using interpretive neurophenomenology). The research field consisted of graduate students from comprehensive universities in Tehran who had continuous interaction with artificial intelligence assistants in their research and cognitive processes. Participants were selected using a criterion-based purposive sampling method, and the data collection process continued through semi-structured in-depth interviews until theoretical saturation was achieved with 19 participants. The data were analyzed using Claise’s seven-step framework, and the four criteria of Guba and Lincoln (1985) ensured the credibility and authenticity of the findings. The findings of this study were explained in four main themes: 1. “Neuro-cognitive surrender and deep processing atrophy,” which indicates the shutdown of active mental engagement circuits, erosion of the prefrontal cortex in self-based reasoning, and synaptic dormancy; 2. “Neuro-agency tension and subjugation to the algorithmic feedback loop,” which reflects the suspension of will between digital autonomy and dependence resulting from reward circuit stimulation and machine processing hegemony; 3. “Relational disconnection and interpersonal synchrony shutdown,” which indicates the decline of neuro-emotional resonance, the dysfunction of the mirror neuron system in the absence of embodied master-student dialogue, and neurobiological isolation; 4. “Neuro-ergonomic injustice and the neuroplasticity gap,” which reveals the intensification of inequality in neuro-analytic adaptation to tools and asymmetric cognitive scaffolding.

کلیدواژه‌ها [English]

• Artificial Intelligence
• Neural Interaction
• Phenomenology
• Cognitive Load