مقاله پژوهشی
روانشناسی
سیده فاطمه موسوی گاوگانی؛ عزت اله احمدی؛ حسن بافنده قراملکی
چکیده
این پژوهش با هدف مدل‌یابی رابطه کیفیت خواب و انعطاف‌پذیری شناختی با نقش میانجی خستگی ذهنی انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی و از نظر ماهیت، کمی است و با استفاده از روش توصیفی– همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری اجرا شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان بود که از میان آنان، ۴۵۷ نفر به روش نمونه‌گیری ...
بیشتر
این پژوهش با هدف مدل‌یابی رابطه کیفیت خواب و انعطاف‌پذیری شناختی با نقش میانجی خستگی ذهنی انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی و از نظر ماهیت، کمی است و با استفاده از روش توصیفی– همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری اجرا شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان بود که از میان آنان، ۴۵۷ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. به‌منظور گردآوری داده‌ها، از پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI)، خرده‌مقیاس خستگی ذهنی از پرسشنامه چندبعدی خستگی اسمتس (MFI) و پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال (CFI) استفاده شد. داده‌های به‌دست‌آمده با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج ارزیابی مدل حاکی از برازش مطلوب آن با داده‌های گردآوری‌شده بود (0.92=RMSEA=0.06 ،CFI). یافته‌های پژوهش نشان داد که کیفیت خواب پایین به‌طور معناداری با کاهش انعطاف‌پذیری شناختی (P=0.001،β=-0.25) و افزایش خستگی ذهنی (P=0.001،β=0.53) همراه بود. همچنین خستگی ذهنی با کاهش انعطاف‌پذیری شناختی رابطه معنادار داشت (P=0.001،β= -0.39). نتایج مدل معادلات ساختاری حاکی از آن بود که خستگی ذهنی به‌طور معناداری نقش میانجی در رابطه بین کیفیت خواب و انعطاف‌پذیری شناختی ایفا می‌کند و اثر غیر مستقیم کیفیت خواب بر انعطاف پذیری شناختی از طریق خستگی ذهنی معنادار است (P=0.001،β=-0.21). بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که کاهش کیفیت خواب با افزایش خستگی ذهنی همراه است و این امر می‌تواند به تضعیف انعطاف‌پذیری شناختی دانشجویان منجر شود. این نتایج بر اهمیت توجه به بهداشت خواب و مدیریت خستگی ذهنی در ارتقای کارکردهای شناختی تأکید می‌کند.
