مقاله پژوهشی
عصب روانشناسی شناختی
مهدیه رحمانیان؛ ریحانه مقدس
چکیده
هدف از این پژوهش، بررسی رابطه بین نارسایی کارکردهای اجرایی و اعتیاد به گوشی هوشمند با نقش میانجی دشواری تنظیم هیجان در جوانان 20 تا 35 ساله استان قم بود. طرح پژوهش توصیفی-همبستگی و از نوع معادلات ساختاری می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل جوانان ۲۰ تا ۳۵ ساله استان قم بوده و حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان و به روش نمونه‌گیری در دسترس، ...
بیشتر
هدف از این پژوهش، بررسی رابطه بین نارسایی کارکردهای اجرایی و اعتیاد به گوشی هوشمند با نقش میانجی دشواری تنظیم هیجان در جوانان 20 تا 35 ساله استان قم بود. طرح پژوهش توصیفی-همبستگی و از نوع معادلات ساختاری می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل جوانان ۲۰ تا ۳۵ ساله استان قم بوده و حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان و به روش نمونه‌گیری در دسترس، ۲۰۰ نفر محاسبه گردید. برای گردآوری داده‌ها از فرم کوتاه مقیاس اعتیاد به گوشی هوشمند (SAS-SV)، پرسشنامه نارسایی کارکردهای اجرایی بریف نسخه بزرگسال (BRIEF-A) و فرم کوتاه پرسشنامه دشواری تنظیم هیجان (DERS-16) استفاده شد. داده‌ها با روش همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر با استفاده از نرم‌افزار SPSS و AMOS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین نارسایی مهارت‌های تنظیم رفتار در کارکردهای اجرایی و اعتیاد به گوشی هوشمند رابطه معناداری وجود ندارد. اما بین نارسایی در مهارت‌های فراشناخت و اعتیاد به گوشی هوشمند، رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد؛ به این معنا که نارسایی در مهارت‌های فراشناخت با سطح بالاتری از اعتیاد به گوشی هوشمند همراه است. همچنین، نتایج نشان داد که دشواری تنظیم هیجان با نارسایی کارکردهای اجرایی در مهارت‌های تنظیم رفتار، مهارت‌های فراشناخت و اعتیاد به گوشی هوشمند رابطه مثبت و معناداری دارد. بنابراین، توجه به نقش نارسایی در کارکردهای اجرایی و دشواری تنظیم هیجان به عنوان عوامل مرتبط با اعتیاد به گوشی هوشمند به‌ویژه در میان جوانان ضروری می باشد. در ضمن، یافته‌های این پژوهش صرفاً بیانگر روابط همبستگی بوده و امکان نتیجه‌گیری علّی از آن‌ها وجود ندارد.
مقاله پژوهشی
روانشناسی
عزت‌اله کردمیرزا نیکوزاده
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی روان‌درمانی کمک‌کننده به روان‌گردانی ذهن بر بهبود نشانه‌های بی‌خوابی و توانایی‌های شناختی در مصرف‌کنندگان مزمن کانابیس انجام شد. روش پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری سه‌ماهه بود. جامعه آماری شامل افراد مصرف‌کننده کانابیس مراجعه‌کننده به مراکز ...
بیشتر
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی روان‌درمانی کمک‌کننده به روان‌گردانی ذهن بر بهبود نشانه‌های بی‌خوابی و توانایی‌های شناختی در مصرف‌کنندگان مزمن کانابیس انجام شد. روش پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری سه‌ماهه بود. جامعه آماری شامل افراد مصرف‌کننده کانابیس مراجعه‌کننده به مراکز درمان اعتیاد شهر تهران در سال ۱۴۰۳ بود. تعداد ۳۰ نفر بر اساس روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر کدام ۱۵ نفر) گمارش شدند. مداخله مشتمل بر هفت جلسه ۹۰ دقیقه‌ای گروهی (هفتگی) با رویکرد مبتنی بر روان‌گردانی ذهن و مطابق پروتکل روان‌درمانی کمک‌کننده به روان‌گردانی ذهن (وگت و همکاران، 2019) بود. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ و پرسشنامه توانایی‌های شناختی (نجاتی، 1392) بود که در سه مرحله تکمیل شد. نتایج با آزمون تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر و به کمک نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شد. یافته‌های این پژوهش نشان داد که روان‌درمانی کمک‌کننده به روان‌گردانی ذهن می‌تواند به بهبود کیفیت خواب و ارتقاء توانایی‌های شناختی در مصرف‌کنندگان مزمن کانابیس کمک کند. این مداخله به عنوان روشی مؤثر در فرآیند درمان اعتیاد به کانابیس قابل توصیه است.
مقاله پژوهشی
عصب روانشناسی
عابد مهدوی؛ منیژه نوری؛ لادن ولی زاده داودی؛ هدی قرائیان؛ زهرا رمضانپور سبحانی؛ یاسر حیدری؛ ابتسام فرج اله زاده
چکیده
هدف: اختلال نقصتوجه-بیشفعالی(ADHD) یکی از شایعترین اختلالات عصبی-رشدی است که با علائم بیتوجهی، بیشفعالی و تکانشگری مشخص می‌شود. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی برنامه آموزشی فراتفکر مبتنی بر شبیهسازی ذهنی-مغزی (MTMBS) و هنردرمانی با گِل رُس(CAT) بر بهبود تنظیم هیجان در نوجوانان مبتلا به ADHD انجام شد. روش: این مطالعه یک کارآزمایی ...
بیشتر
هدف: اختلال نقصتوجه-بیشفعالی(ADHD) یکی از شایعترین اختلالات عصبی-رشدی است که با علائم بیتوجهی، بیشفعالی و تکانشگری مشخص می‌شود. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی برنامه آموزشی فراتفکر مبتنی بر شبیهسازی ذهنی-مغزی (MTMBS) و هنردرمانی با گِل رُس(CAT) بر بهبود تنظیم هیجان در نوجوانان مبتلا به ADHD انجام شد. روش: این مطالعه یک کارآزمایی بالینی کنترل شده تصادفی از نوع نیمه‌آزمایشی بود که در آن 45 نوجوان مبتلا به ADHD به طور تصادفی در سه گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. برای جمع آوری داده‌ها از پرسشنامه دشواری تنظیم هیجان گراتز و رومر (2004) و پرسشنامه درجهبندی کانرز فرم والدین(1978) استفاده شد. مداخلات آموزشی به مدت 8 و 16جلسه 90 دقیقه‌ای اجرا شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی بنفرونی انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو رویکرد درمانی در بهبود تنظیم هیجان نوجوانان مبتلا به ADHD اثربخش بودند. تجزیه و تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که 80 تا 83 درصد از تغییرات در مؤلفه‌های تنظیم هیجان تحت تأثیر مداخلات درمانی قرار داشت(0.05>P). با این حال، تفاوت معناداری در اثربخشی دو روش درمانی مشاهده نشد(0.05<P). نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های بدست آمده هر دو رویکرد درمانی به طور یکسان در بهبود تنظیم هیجان نوجوانان مبتلا به ADHD مؤثر هستند. این نتایج پیامدهای مهمی برای ارائه مداخلات درمانی مبتنی بر شواهد برای این گروه از بیماران دارد و می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی و سلامت روان آن‌ها کمک کند.
مقاله پژوهشی
عصب روانشناسی
محمدرضا دوستان؛ فاطمه جعفری؛ اسماعیل صائمی
چکیده
هدف پژوهش حاضر، تاثیر تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای ناحیة قشری V1 بر دقت اجرای حرکت هدف‌گیری ریتمیک در شرایط خطای‌ادراکی بینایی پونزو و راهرو بود. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌تجربی با طرح درون و بین‌گروهی بود. 32 دانشجوی مقطع کارشناسی (18 تا 28 ساله) به‌طور داوطلبانه در دو گروه مساوی تحریک واقعی و تحریک ساختگی قرار گرفتند. در پیش‌آزمون ...
بیشتر
هدف پژوهش حاضر، تاثیر تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای ناحیة قشری V1 بر دقت اجرای حرکت هدف‌گیری ریتمیک در شرایط خطای‌ادراکی بینایی پونزو و راهرو بود. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌تجربی با طرح درون و بین‌گروهی بود. 32 دانشجوی مقطع کارشناسی (18 تا 28 ساله) به‌طور داوطلبانه در دو گروه مساوی تحریک واقعی و تحریک ساختگی قرار گرفتند. در پیش‌آزمون شرکت‌کنندگان تکلیف ضربه‌زنی به اهدافِ دوگانه را در چهار شرایط مختلف انجام دادند. این شرایط شامل دو نوع خطای‌ادراکی (پونزو و راهرو)، دو ریتم زمانی (تند و کند) بود. میانگین فواصل زمانی و پراکندگی ضربات حول مرکز هدف اندازه‌گیری شد. سپس، چهار روز متوالی تحریک اعمال شد. در گروه واقعی tDCS بر ناحیه V1 و در گروه شم، تحریک به‌صورت ساختگی اعمال شد. یک روز پس از آخرین جلسه تحریک، پس‌آزمون و سه روز پس از آن آزمون پیگیری مشابه با پیش‌آزمون به‌عمل آمد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون‌های فریدمن و ویلکاکسون در سطح معنی‌داری 05/0 استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که اعمال tDCS تاثیری بر خطای زمان‌بندی نداشت، ولی باعث کاهش خطای فضایی در اجرای تکلیف ضربه‌زنی ریتمیک با پس‌زمینة خطای‌ادراکی راهرو و پونزو شد (05/0p<)؛ این تأثیر بر خطای فضایی حرکت در شرایط خطای‌ادراکی راهرو نسبت به خطای‌ادراکی پونزو اندکی بیشتر بود.با توجه به اثرگذاری tDCS آنودال ناحیه V1 بر کاهش خطاهای فضایی در اجرای تکلیف حرکتی، پیشنهاد می‌شود در تکالیفی که نیازمند استفاده از دقت بینایی هستند، به‌ویژه در تکالیف با پس‌زمینة دارای خطای‌ادراکی ، از این روش استفاده شود.
مقاله پژوهشی
عصب روانشناسی شناختی
افسانه مرادی؛ فاطمه توانچه؛ مریم قربانی
چکیده
این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی (MBCT) بر امواج مغزی و کاهش علائم در افراد وابسته به اینترنت انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه خلیج فارس در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ بود که دارای نشانه‌های اعتیاد به اینترنت بودند. نمونه‌ها ...
بیشتر
این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی (MBCT) بر امواج مغزی و کاهش علائم در افراد وابسته به اینترنت انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه خلیج فارس در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ بود که دارای نشانه‌های اعتیاد به اینترنت بودند. نمونه‌ها به‌صورت هدفمند، بر اساس پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ (۱۹۹۸) انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (14= n) و کنترل (14= n) تخصیص یافتند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه به صورت گروهی تحت آموزش MBCT قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل در این مدت هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از مقیاس اعتیاد به اینترنت یانگ (IAT) و ثبت امواج مغزی مناطق مرکزی از طریق دستگاه EEG گردآوری شده و با تحلیل کوواریانس تک‌متغیره و چند‌متغیره تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد کهMBCT منجر به افزایش توان نسبی امواج تتا، آلفا و بتا در مناطق مرکزی مغز و کاهش اعتیاد به اینترنت شد (05/0P<). به طور کلی، یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که MBCT می‌تواند تأثیر مثبتی بر فعالیت‌های عصبی و کاهش وابستگی به اینترنت داشته باشد. افزایش توان امواج مغزی در مناطق مرکزی و کاهش علائم اعتیاد به اینترنت در گروه آزمایش بیانگر اثربخشی این رویکرد درمانی است. این نتایج از اهمیت به‌کارگیری MBCT در بهبود سلامت روان و کنترل رفتارهای وابسته به اینترنت حمایت می‌کند و پیشنهاد می‌شود که این روش در برنامه‌های درمانی و آموزشی برای افراد در معرض خطر مورد توجه قرار گیرد
مقاله پژوهشی
عصب روانشناسی
فرید نشاط قراملکی؛ امین احمدی داش آتان؛ پانیذ دائی فرشباف؛ نازنین سید یعقوبی پور
چکیده
چکیده: هدف از انجام این پژوهش مقایسه سبک‌های هیجانی عصب‌شناختی و مبانی زیستی آن در بیماران دوقطبی و افراد بهنجار بود. پژوهش حاضر توصیفی و از نوع علی-مقایسه‌ای بوده که طی آن، از بین جامعه آماری افراد مبتلا به اختلال دوقطبی ساکن شهر تبریز و نیز افراد بهنجار ساکن شهر تبریز در سال 1403، تعداد 60 نفر (30 فرد مبتلا به اختلال دوقطبی و 30 فرد بهنجار) ...
بیشتر
چکیده: هدف از انجام این پژوهش مقایسه سبک‌های هیجانی عصب‌شناختی و مبانی زیستی آن در بیماران دوقطبی و افراد بهنجار بود. پژوهش حاضر توصیفی و از نوع علی-مقایسه‌ای بوده که طی آن، از بین جامعه آماری افراد مبتلا به اختلال دوقطبی ساکن شهر تبریز و نیز افراد بهنجار ساکن شهر تبریز در سال 1403، تعداد 60 نفر (30 فرد مبتلا به اختلال دوقطبی و 30 فرد بهنجار) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شده و سپس با استفاده از پرسشنامه سبک‌های هیجانی (کسبیر و همکاران، 2019) مورد سنجش قرار گرفتند. داده‌های به‌دست آمده به روش تحلیل واریانس چند متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته معلوم شد که سبک‌های هیجانی عصب‌شناختی چشم‌انداز، شهود اجتماعی، خودآگاهی و حساسیت در دو گروه تفاوت معناداری (05/0>P) دارند. این نتایج نشان داد که بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی، در چارچوب مدل‌های عصب‌روانشناختی، با نقص جدی در ساختارهای مرتبط با پاداش مغز (بٌعد چشم‌انداز)، نقص در تنظیم هیجان مبتنی بر نشانه‌های بدنی-احشایی (خودآگاهی) و نقص در نظریه ذهن و شناخت اجتماعی (ابعاد شهود اجتماعی و حساسیت به زمینه) مواجه بوده و کژکارکردی در این توانایی‌های شناختی و نیز نابهنجاری در ساختارهای مرتبط با آن‌ها می‌توان تبیین‌گر بخشی از نشانه‌ها و عوارض مرتبط با این اختلال باشد.
