مقاله پژوهشی
عصب روانشناسی
آرزو اصغری؛ فائزه تورانی
چکیده
هدف: بازیهای آنلاین مدرنترین و پیچیدهترین شکل رسانه در عصر حاضر هستند. هدف از انجام این پژوهش مقایسه فراشناخت، تواناییهای شناختی و کارکردهای اجرایی مغز در نوجوانان وابسته به بازیهای آنلاین و نوجوانان عادی بود.روش: روش پژوهش توصیفی از نوع پژوهشهای علی_مقایسهای بود. جامعه آماری کلیه دانشآموزان پسر مقطع متوسطه وابسته به ...
بیشتر
هدف: بازیهای آنلاین مدرنترین و پیچیدهترین شکل رسانه در عصر حاضر هستند. هدف از انجام این پژوهش مقایسه فراشناخت، تواناییهای شناختی و کارکردهای اجرایی مغز در نوجوانان وابسته به بازیهای آنلاین و نوجوانان عادی بود.روش: روش پژوهش توصیفی از نوع پژوهشهای علی_مقایسهای بود. جامعه آماری کلیه دانشآموزان پسر مقطع متوسطه وابسته به بازیهای آنلاین و عادی شهر گرگان در سال تحصیلی 1403-1402 بود که با نمونهگیری هدفمند، 100 نفر انتخاب و در دو گروه (50 دانشآموز وابسته به بازیهای آنلاین و 50 دانشآموز عادی) قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش پرسشنامههای فراشناخت انیل و عابدی (1996)، تواناییهای شناختی نجاتی (1392)، کارت ویسکانسین گرانت و برگ (1984) و آزمون استروپ ریدلی (1935) بود.یافتهها: نتایج نشان داد بین دو گروه نوجوانان وابسته به بازیهای آنلاین و عادی از نظر فراشناخت، تواناییهای شناختی و کارکردهای اجرایی مغز تفاوت معناداری وجود دارد (05/0>p)نتیجهگیری: درمانگران و متخصصان بهمنظور کاهش وابستگی به بازیهای آنلاین باید از یک سو، تواناییهای شناختی افراد را بررسی و ارزیابی کنند و از سوی دیگر، به دنبال افزایش فراشناخت و کارکردهای اجرایی مغز باشند.
مقاله پژوهشی
عصب روانشناسی شناختی
مهرداد گشتاسب؛ نیلوفر میکائیلی؛ نادر حاجلو؛ اکبر عطادخت
چکیده
هدف پژوهش حاضر طراحی بسته آموزشی مبتنی بر نورونهای آینهای و تعیین اثربخشی آن بر همدلی فرزندان طلاق بـود. روش این پـژوهش اسـنادی و نیمهآزمایشی و از نوع طـرح پیشآزمون – پسآزمون دوگروهی بود. جامعه آماری این پژوهش را دانشآموزان پسر فرزند طلاق دوره متوسطه اول و دوم شهر سنگر رشت در سال تحصیلی ۴۰4-1۴۰3 تشکیل دادند. نمونه این پژوهش ...
بیشتر
هدف پژوهش حاضر طراحی بسته آموزشی مبتنی بر نورونهای آینهای و تعیین اثربخشی آن بر همدلی فرزندان طلاق بـود. روش این پـژوهش اسـنادی و نیمهآزمایشی و از نوع طـرح پیشآزمون – پسآزمون دوگروهی بود. جامعه آماری این پژوهش را دانشآموزان پسر فرزند طلاق دوره متوسطه اول و دوم شهر سنگر رشت در سال تحصیلی ۴۰4-1۴۰3 تشکیل دادند. نمونه این پژوهش ۳۰ نفر از دانشآموزان فرزند طلاق با همدلی پایین بودند که به شیوه خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و بـه گونـه قرعه کشی در دو گروه 15 نفری آزمایش و کنترل جایگزین شدند. در این پژوهش بسته آموزشی مبتنی بر نورونهای آینهای با توجه به سوابق نظری و پژوهشی داخلی و خارجی و بر اساس اهداف پژوهش تهیه و طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقهای به گروه آزمایش ارائه و به گروه کنترل آموزشی ارائه نشد. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامههای همدلی کودکان و نوجوانان استفاده شد. دادهها با استفاده از آزمون کوواریانس تکمتغیره مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد که مداخله آموزشی مبتنی بر نورونهای آینهای به طور معناداری در افزایش همدلی فرزندان طلاق اثربخش بوده است(005/0>p). پژوهش حاضر تأیید می کند که مداخله آموزشی مبتنی بر نورونهای آینهای به عنوان یک علم و هنر میتواند باعث افزایش همدلی فرزندان طلاق شود. پیشنهاد می شود در پژوهش های آینده ، تأثیر پایدار این مداخلات در طولانی مدت و در گروه های جمعیتی متنوع بررسی گردد.
مقاله پژوهشی
روانشناسی
اله نظر علی صوفی؛ الهام پورکهخائی؛ محمدعلی فردین
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی و رفتاردرمانی دیالکتیکی بر بیاعتمادی معرفتی دانشآموزان دختر دوره دوم متوسطه مبتلا به اعتیاد سایبری انجام شد.روش: این پژوهش از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دوماهه همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانشآموزان دختر دوره دوم ...
بیشتر
هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی و رفتاردرمانی دیالکتیکی بر بیاعتمادی معرفتی دانشآموزان دختر دوره دوم متوسطه مبتلا به اعتیاد سایبری انجام شد.روش: این پژوهش از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دوماهه همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانشآموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر زاهدان در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ بود. از میان آنان، ۴۵ نفر به روش نمونهگیری هدفمند و پس از غربالگری انتخاب و بهصورت تصادفی در سه گروه ۱۵ نفره (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) جایگزین شدند. گروههای آزمایش هرکدام ۸ جلسه مداخله دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اعتیاد سایبری یانگ و پرسشنامه اعتماد، بیاعتمادی و سادهباوری معرفتی کمپبل بود. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته با اندازهگیریهای مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی در نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند.یافتهها: نتایج نشان داد اثر گروه (η² = ۰٫۵۴، F = ۲۵٫۲۷)، زمان (η² = ۰٫۷۴، F = ۸۹٫۰۹) و اثر متقابل گروه و زمان (η² = ۰٫۸۱، F = ۹۱٫۷۳) بر بیاعتمادی معرفتی معنادار بود (P < ۰٫۰۰۱). همچنین، هر دو مداخله در مقایسه با گروه کنترل موجب کاهش معنادار بیاعتمادی معرفتی شدند؛ بااینحال، تفاوت اثربخشی دو روش معنادار نبود (P > ۰٫۰۵).نتیجهگیری: شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی و رفتاردرمانی دیالکتیکی هر دو در کاهش بیاعتمادی معرفتی دانشآموزان مبتلا به اعتیاد سایبری مؤثرند و میتوانند بهعنوان مداخلات روانشناختی سودمند برای این گروه مورد استفاده قرار گیرند.
مقاله مروری
عصب روانشناسی
محمد اردشیری؛ جعفر حیدری؛ بهمن اسماعیلی انامق
چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی سازوکارهای عصبروانشناختی مرتبط با افراطگرایی و خشونت سیاسی و ارائه یک چارچوب مفهومی یکپارچه انجام شد. این پژوهش با رویکرد مرور نظاممند و تحلیل مضمون انجام شد. جستوجوی مطالعات در پایگاههای علمی بینالمللی برای بازه زمانی 2000 تا 2026 و بر اساس دستورالعمل انتخاب و غربالگری مطالعات PRISMA صورت گرفت. پس از ...
بیشتر
پژوهش حاضر با هدف شناسایی سازوکارهای عصبروانشناختی مرتبط با افراطگرایی و خشونت سیاسی و ارائه یک چارچوب مفهومی یکپارچه انجام شد. این پژوهش با رویکرد مرور نظاممند و تحلیل مضمون انجام شد. جستوجوی مطالعات در پایگاههای علمی بینالمللی برای بازه زمانی 2000 تا 2026 و بر اساس دستورالعمل انتخاب و غربالگری مطالعات PRISMA صورت گرفت. پس از غربالگری و ارزیابی کیفیت، 51 مطالعه شامل 26 مطالعه تجربی و 25 مطالعه نظری و مروری وارد تحلیل شدند. دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون ششمرحلهای براون و کلارک تحلیل و تلفیق شدند. تحلیل مطالعات به استخراج پنج مضمون اصلی شامل: عدم تعادل میان شبکههای هیجانی و کنترل شناختی، تضعیف انعطافپذیری شناختی و کارکردهای اجرایی، ارزشهای هستهای و هویت ایدئولوژیک، سوگیری در شناخت اجتماعی و فرایندهای بینگروهی، و نفرت و قطبیسازی سیاسی منجر شد. این مضامین در قالب پنج سامانه عصبروانشناختی شامل سامانه هیجانی–تهدید، سامانه کنترل شناختی و تنظیم هیجان، سامانه ارزشگذاری و اخلاقیسازی، سامانه شناخت اجتماعی و هویت گروهی، و سامانه نفرت و تهدید بینگروهی سازماندهی شدند. یافتهها نشان دادند که تعامل شبکههای عصبی مرتبط با پردازش تهدید، کنترل شناختی، ارزشگذاری اخلاقی و شناخت اجتماعی در شکلگیری گرایشهای افراطی نقش محوری دارد. نتایج از یک مدل چندسامانهای عصبروانشناختی حمایت میکنند که در آن حساسیت به تهدید، ضعف کنترل شناختی، اخلاقیسازی باورهای ایدئولوژیک، سوگیریهای هویتی و قطبیسازی سیاسی بهصورت تعاملی در شکلگیری نگرشها و رفتارهای افراطی و در نتیجه خشونت سیاسی نقش دارند. این چارچوب میتواند مبنایی برای پژوهشهای آینده و طراحی مداخلات پیشگیرانه مبتنی بر شواهد فراهم سازد.