عصب روان شناسی

مقاله پژوهشی روانشناسی

مدل‌یابی رابطه کیفیت خواب و انعطاف‌پذیری شناختی با نقش میانجی خستگی ذهنی

سیده فاطمه موسوی گاوگانی؛ عزت اله احمدی؛ حسن بافنده قراملکی

دوره 11، شماره 41 ، مرداد 1404

https://doi.org/10.30473/clpsy.2026.77503.1832

چکیده

این پژوهش با هدف مدل‌یابی رابطه کیفیت خواب و انعطاف‌پذیری شناختی با نقش میانجی خستگی ذهنی انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی و از نظر ماهیت، کمی است و با استفاده از روش توصیفی– همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری اجرا شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان بود که از میان آنان، ۴۵۷ نفر به روش نمونه‌گیری ... بیشتر این پژوهش با هدف مدل‌یابی رابطه کیفیت خواب و انعطاف‌پذیری شناختی با نقش میانجی خستگی ذهنی انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی و از نظر ماهیت، کمی است و با استفاده از روش توصیفی– همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری اجرا شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان بود که از میان آنان، ۴۵۷ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. به‌منظور گردآوری داده‌ها، از پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI)، خرده‌مقیاس خستگی ذهنی از پرسشنامه چندبعدی خستگی اسمتس (MFI) و پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال (CFI) استفاده شد. داده‌های به‌دست‌آمده با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج ارزیابی مدل حاکی از برازش مطلوب آن با داده‌های گردآوری‌شده بود (0.92=RMSEA=0.06 ،CFI). یافته‌های پژوهش نشان داد که کیفیت خواب پایین به‌طور معناداری با کاهش انعطاف‌پذیری شناختی (P=0.001،β=-0.25) و افزایش خستگی ذهنی (P=0.001،β=0.53) همراه بود. همچنین خستگی ذهنی با کاهش انعطاف‌پذیری شناختی رابطه معنادار داشت (P=0.001،β= -0.39). نتایج مدل معادلات ساختاری حاکی از آن بود که خستگی ذهنی به‌طور معناداری نقش میانجی در رابطه بین کیفیت خواب و انعطاف‌پذیری شناختی ایفا می‌کند و اثر غیر مستقیم کیفیت خواب بر انعطاف پذیری شناختی از طریق خستگی ذهنی معنادار است (P=0.001،β=-0.21). بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که کاهش کیفیت خواب با افزایش خستگی ذهنی همراه است و این امر می‌تواند به تضعیف انعطاف‌پذیری شناختی دانشجویان منجر شود. این نتایج بر اهمیت توجه به بهداشت خواب و مدیریت خستگی ذهنی در ارتقای کارکردهای شناختی تأکید می‌کند.

مشاهده مقاله

تأثیر بازخورد هنجاری بر اجرا و یادگیری تکلیف پرتابی: نقش شایستگی ادراک‌شده

دوره 2، شماره 5 ، شهریور 1395، ، صفحه 83-96

چکیده

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر تعیین تأثیر بازخورد هنجاری با توجه به سطح شایستگی ادراک‌شده بر اجرا و یادگیری تکلیف پرتابی در دانش آموزان پسر شهر اهواز بود. روش: به این منظور، 60 نفر به‌صورت در دسترس و هدفمند انتخاب و در دو گروه شایستگی ادراک‌شده بالا (15 نفر بازخورد هنجاری و 15 نفر کنترل) و پایین (15 نفر بازخورد هنجاری و 15 نفر کنترل) قرار گرفتند. ... بیشتر

رابطه سیستم‌های مغزی بازداری و فعال‌سازی رفتاری (BIS/BAS) با سبک‌های تصمیم‌گیری: نقش تعدیل‌کننده دست‌برتری

دوره 1، شماره 2 ، آذر 1394، ، صفحه 17-31

چکیده

مقدمه: طبق مطالعات، عوامل زیستی و درون‌زاد می‌توانند فرآیندهای شناختی را تحت تأثیر قرار دهند. هدف این پژوهش بررسی ارتباط سبک‌های تصمیم‌گیری با سیستم‌های بازداری و فعال‌سازی رفتاری و دست‌برتری بود. روش: پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی ـ همبستگی به شیوه رگرسیون است. شرکت‌کنندگان پژوهش، 269 دانشجو بودند که به روش تصادفی چندمرحله‌ای ... بیشتر مقدمه: طبق مطالعات، عوامل زیستی و درون‌زاد می‌توانند فرآیندهای شناختی را تحت تأثیر قرار دهند. هدف این پژوهش بررسی ارتباط سبک‌های تصمیم‌گیری با سیستم‌های بازداری و فعال‌سازی رفتاری و دست‌برتری بود. روش: پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی ـ همبستگی به شیوه رگرسیون است. شرکت‌کنندگان پژوهش، 269 دانشجو بودند که به روش تصادفی چندمرحله‌ای از دانشگاه‌های پیام ‌نور مراکز بناب و تبریز انتخاب شدند و پرسشنامه سبک‌های تصمیم‌گیری اسکات و بروس، پرسشنامه سیستم‌های مغزی بازداری و فعال‌سازی رفتاری(BAS/BIS) کارور و وایت و پرسشنامه دست‌برتری ادینبورگ در مورد آنان اجرا شد. داده‌ها با روش همبستگی گشتاوری پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه استاندارد و تحلیل رگرسیون تعدیلی تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد دست‌برتری با سیستم‌های مغزی بازداری و فعال‌سازی رفتاری و سبک تصمیم‌گیری اجتنابی رابطه دارد. سیستم بازداری رفتاری باهمه سبک‌های تصمیم‌گیری و سیستم فعال‌سازی رفتاری به‌غیراز سبک وابسته با هر سه نوع سبک تصمیم‌گیری؛ اجتنابی، منطقی و شهودی، رابطه معناداری داشت و هردو سیستم مغزی رفتاری، قادر به پیش‌بینی سبک‌های تصمیم‌گیری بودند. همچنین، انجام تحلیل رگرسیون تعدیلی، نقش تعدیل‌کنندگی دست‌برتری در میانجی‌گری ارتباط بین سیستم بازداری رفتاری (BIS) و سبک تصمیم‌گیری اجتنابی را تأیید کرد. نتیجه‌گیری: درمجموع، نتایج پژوهش حاضر تأییدی است بر اینکه فرآیندهای شناختی مانند تصمیم‌گیری، تحت تأثیر مستقیم و غیرمستقیم عوامل زیستی و درون‌زاد از قبیل سیستم‌های مغزی ـ رفتاری و برتری نیمکره‌ای می‌باشند.

تأثیر مشاهده الگوی زنده و ویدئویی بر فعال‌سازی نورون‌های آینه‌ای در مهارت روپایی فوتبال

دوره 5، شماره 17 ، شهریور 1398، ، صفحه 109-122

https://doi.org/10.30473/clpsy.2019.44196.1397

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر،تعیین تأثیر مشاهده الگوی زنده و ویدئویی بر فعالسازی نورونهای آینهای در مهارت روپایی فوتبال بود. روش:24 شرکتکننده در المپیادهای دانشآموزی بهطور داوطلبانه در این تحقیق شرکت کرده و بهصورت تصادفی و جفت شده در دو گروه مشاهده الگوی زنده و ویدئویی قرارگرفتند. امواج مغزی در حالت استراحت، مشاهدۀ الگوی ... بیشتر

اثر توان‌بخشی شناختی حافظه کاری بر بهبود نشانگان رفتاری (کم‌توجهی و تکانشگری) کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه بیش‌فعالی

دوره 1، شماره 1 ، شهریور 1394، ، صفحه 52-45

چکیده

مقدمه: اختلال نقص توجه/ بیشفعالی با ناکارآمدی عملکردهای اجرایی ازجمله حافظه کاری همراه است. حافظه کاری می‌تواند با استفاده از تمرینات توان‌بخشی شناختی موردترمیم قرار گیرد. مطالعه حاضر باهدف نشان دادن تأثیر توان‌بخشی شناختی حافظه کاری بر بهبود نشانگان رفتاری کودکان مبتلا به اختلال نقصتوجه / بیشفعالی صورت گرفته است. روش: ... بیشتر مقدمه: اختلال نقص توجه/ بیشفعالی با ناکارآمدی عملکردهای اجرایی ازجمله حافظه کاری همراه است. حافظه کاری می‌تواند با استفاده از تمرینات توان‌بخشی شناختی موردترمیم قرار گیرد. مطالعه حاضر باهدف نشان دادن تأثیر توان‌بخشی شناختی حافظه کاری بر بهبود نشانگان رفتاری کودکان مبتلا به اختلال نقصتوجه / بیشفعالی صورت گرفته است. روش: این پژوهش از نوع شبهآزمایشی است که در آن از طرح پیشآزمون پسآزمون با گروه کنترل استفاده شده است. نمونه مورد بررسی در این مطالعه 30 کودک مبتلا به اختلال نقصتوجه / بیشفعالی بوده است که به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. دو گروه (آزمایش و کنترل) ازنظر سن و هوش کلامی و عملی همسان‌سازی شده بودند. گروه آزمایش طی ده جلسه 1 ساعته دو روز در هفته تحت توان‌بخشی شناختی قرار گرفتند. افراد هر دو گروه کنترل و آزمایش در جلسه اول و آخر درمان مورد ارزیابی قرار گرفتند. علائم رفتاری کودکان مبتلا توسط پرسشنامه پروفایل اختلال کمبود توجه/بیشفعالی سوانسون و نولان پلهام SNAP-IV ارزیابی شده است. دادههای این پژوهش با آزمون آماری تی مستقل، تحلیل کوواریانس و به کمک نرم‌افزار SPSS.20 تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که نشانگان رفتاری کم‌توجهی و تکانشگری گروه درمان در مقایسه با گروه کنترل بعد از گذراندن جلسات توان‌بخشی بهبود پیدا کرده است و این تفاوت در سطح 001/0=P معنادار است. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از تحلیل آماری دادهها نشان میدهد که درمان توان‌بخشی شناختی حافظه کاری موجب بهبود علائم رفتاری کودکان مبتلا به اختلال نقص‌توجه / بیشفعالی شده است.

بررسی نقش بازی بر سرعت یادگیری و میزان انتقال اطلاعات در بین دو نیمکره مغز

دوره 1، شماره 3 ، اسفند 1394، ، صفحه 57-67

چکیده

مقدمه: هدف از انجام این پژوهش تعیین تأثیر بازی بر سرعت یادگیری و میزان انتقال اطلاعات در بین دو نیمکره مغز است. روش: روش آزمایش در این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی است و به‌منظور برآورد حجم نمونه از جدول کوهن استفاده شد که حجم نمونه معادل 15 نفر در هر گروه (گروه آزمایش و گروه گواه) است که به شکل داوطلبانه وارد پژوهش شدند و به شکل پیش‌آزمون ... بیشتر

تعداد دوره‌ها	11
تعداد شماره‌ها	40
تعداد مقالات	289
تعداد نویسندگان	668
تعداد مشاهده مقاله	579,567
تعداد دریافت فایل اصل مقاله	411,541
نسبت مشاهده بر مقاله	2005.42
نسبت دریافت فایل بر مقاله	1424.02
-----------------------------------------
تعداد مقالات ارسال شده	844
درصد پذیرش	34
زمان پذیرش (روز)	210
تعداد پایگاه های نمایه شده	6
تعداد داوران	46

عصب روان شناسی

مقالات آماده انتشار

شماره جاری

دوره 11 (1404)

دوره 10 (1403)

دوره 9 (1402)

دوره 8 (1401)

دوره 7 (1400)

دوره 6 (1399)

دوره 5 (1398)

دوره 4 (1397)

دوره 3 (1396)

دوره 2 (1395)

دوره 1 (1394)

مدل‌یابی رابطه کیفیت خواب و انعطاف‌پذیری شناختی با نقش میانجی خستگی ذهنی

چکیده

تأثیر بازخورد هنجاری بر اجرا و یادگیری تکلیف پرتابی: نقش شایستگی ادراک‌شده

چکیده

رابطه سیستم‌های مغزی بازداری و فعال‌سازی رفتاری (BIS/BAS) با سبک‌های تصمیم‌گیری: نقش تعدیل‌کننده دست‌برتری

چکیده

تأثیر مشاهده الگوی زنده و ویدئویی بر فعال‌سازی نورون‌های آینه‌ای در مهارت روپایی فوتبال

چکیده

اثر توان‌بخشی شناختی حافظه کاری بر بهبود نشانگان رفتاری (کم‌توجهی و تکانشگری) کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه بیش‌فعالی

چکیده

بررسی نقش بازی بر سرعت یادگیری و میزان انتقال اطلاعات در بین دو نیمکره مغز

چکیده

بانک ها و نمایه نامه ها

دانشگاه پیام نور

پایگاه استنادی علوم جهان اسلام ISC

پایگاه اطلاعات علمی جهاددانشگاهی

نمایه سازی در گوگل اسکولار

پایگاه مجلات تخصصی نور

بانک اطلاعات نشریات کشور

همیاب

DOI

دسترسی باز

creativecommons

ابر واژگان